De Poolse krant “Rzeczpospolita” onthulde op 13 juli 2026 dat Brussel en de nationale hoofdsteden in principe hebben afgesproken de toegangsregels te verscherpen voor mensen die vluchten voor de oorlog van Rusland in Oekraïne. Volgens de aanstaande herziening van de EU-richtlijn tijdelijke bescherming moeten nieuwe aanvragers een certificaat van de Oekraïense overheid overleggen waaruit blijkt dat zij momenteel niet onder militaire mobilisatie vallen. De Poolse plaatsvervangend minister van Binnenlandse Zaken, prof. Maciej Duszczyk, vertelde de krant dat de wetgevende voorbereidingen in Brussel “bijna afgerond” zijn en dat Polen de wijziging steunt.
De maatregel is bedoeld om te voorkomen dat Oekraïners die in aanmerking komen voor dienstplicht – vooral mannen tussen 18 en 60 jaar, maar ook bepaalde groepen vrouwen met medische of militaire specialisaties – het land verlaten om vervolgens in de EU bescherming en sociale uitkeringen aan te vragen. Volgens Eurostat verblijven er in Polen ongeveer 960.000 Oekraïners met tijdelijke beschermingsstatus, waarvan meer dan 218.000 mannen in dienstplichtige leeftijd. Poolse autoriteiten geven aan dat de nieuwe EU-regel alleen geldt voor nieuwe binnenkomers, niet voor degenen die al geldige verblijfsdocumenten hebben.
![EU eist vrijstellingsbewijs voor mobilisatie van Oekraïners die tijdelijke bescherming in Polen zoeken]()
Voor bedrijven kan deze eis de grensoverschrijdende personeelsplanning bemoeilijken, vooral bij het snel overplaatsen van Oekraïense talenten naar Poolse productielocaties of shared services centers. Werkgevers moeten controleren of potentiële werknemers beschikken over het nieuwe vrijstellingscertificaat voordat ze huisvesting regelen of iemand in dienst nemen. Immigratieadviseurs waarschuwen dat dubbele zorgvuldigheid noodzakelijk is, omdat vervalste certificaten waarschijnlijk op de zwarte markt zullen verschijnen.
De beleidswijziging heeft ook humanitaire en geopolitieke gevolgen. Kiev staat onder grote druk om zijn strijdkrachten aan te vullen na meer dan vier jaar oorlog op volle schaal, terwijl EU-lidstaten te maken hebben met vermoeidheid onder kiezers over de kosten van vluchtelingenopvang. Door de beschermingsstatus te koppelen aan mobilisatieregels, hoopt Brussel solidariteit met Oekraïne te combineren met binnenlandse politieke zorgen over veiligheid en de arbeidsmarkt.
In de praktijk betekent dit dat alleen visumvrij reizen niet langer voldoende is voor Oekraïners die zich in Polen willen vestigen: zij moeten beschikken over (1) een biometrisch paspoort, (2) het nieuwe vrijstellingscertificaat van mobilisatie en (3) een bewijs van huisvesting binnen 120 dagen na aankomst. Bedrijven doen er goed aan hun mobiliteitschecklists bij te werken en HR-teams moeten recruiters in Oekraïne informeren over de nieuwe documentatie-eisen, die naar verwachting eind juli van kracht worden en uiterlijk in maart 2027 EU-breed volledig operationeel zijn.
De maatregel is bedoeld om te voorkomen dat Oekraïners die in aanmerking komen voor dienstplicht – vooral mannen tussen 18 en 60 jaar, maar ook bepaalde groepen vrouwen met medische of militaire specialisaties – het land verlaten om vervolgens in de EU bescherming en sociale uitkeringen aan te vragen. Volgens Eurostat verblijven er in Polen ongeveer 960.000 Oekraïners met tijdelijke beschermingsstatus, waarvan meer dan 218.000 mannen in dienstplichtige leeftijd. Poolse autoriteiten geven aan dat de nieuwe EU-regel alleen geldt voor nieuwe binnenkomers, niet voor degenen die al geldige verblijfsdocumenten hebben.
Voor bedrijven kan deze eis de grensoverschrijdende personeelsplanning bemoeilijken, vooral bij het snel overplaatsen van Oekraïense talenten naar Poolse productielocaties of shared services centers. Werkgevers moeten controleren of potentiële werknemers beschikken over het nieuwe vrijstellingscertificaat voordat ze huisvesting regelen of iemand in dienst nemen. Immigratieadviseurs waarschuwen dat dubbele zorgvuldigheid noodzakelijk is, omdat vervalste certificaten waarschijnlijk op de zwarte markt zullen verschijnen.
De beleidswijziging heeft ook humanitaire en geopolitieke gevolgen. Kiev staat onder grote druk om zijn strijdkrachten aan te vullen na meer dan vier jaar oorlog op volle schaal, terwijl EU-lidstaten te maken hebben met vermoeidheid onder kiezers over de kosten van vluchtelingenopvang. Door de beschermingsstatus te koppelen aan mobilisatieregels, hoopt Brussel solidariteit met Oekraïne te combineren met binnenlandse politieke zorgen over veiligheid en de arbeidsmarkt.
In de praktijk betekent dit dat alleen visumvrij reizen niet langer voldoende is voor Oekraïners die zich in Polen willen vestigen: zij moeten beschikken over (1) een biometrisch paspoort, (2) het nieuwe vrijstellingscertificaat van mobilisatie en (3) een bewijs van huisvesting binnen 120 dagen na aankomst. Bedrijven doen er goed aan hun mobiliteitschecklists bij te werken en HR-teams moeten recruiters in Oekraïne informeren over de nieuwe documentatie-eisen, die naar verwachting eind juli van kracht worden en uiterlijk in maart 2027 EU-breed volledig operationeel zijn.
Bron: Rzeczpospolita
