UE przedstawia pierwszą w historii strategię wizową – co to oznacza dla szwajcarskich firm i podróżnych

Bruksela opublikowała pierwszą w historii kompleksową Strategię Wizową Unii Europejskiej, co stanowi największą reformę polityki wizowej od czasu rewizji Kodeksu Wizowego Schengen w 2020 roku. Choć dokument został wynegocjowany w Brukseli, ma on duże znaczenie dla Szwajcarii, ponieważ jako państwo stowarzyszone z Schengen, Berno jest prawnie zobowiązane do implementacji większości przepisów wizowych do prawa krajowego.

1. Strategiczne narzędzia wizowe
32-stronicowa strategia – przyjęta 29 stycznia 2026 i opublikowana 2 lutego 2026 – przedstawia politykę wizową jako instrument bezpieczeństwa, konkurencyjności gospodarczej i polityki zagranicznej. Bruksela zapowiada zaostrzenie kontroli nad reżimami bezwizowymi oraz wzmocnienie mechanizmu „artykułu 25a”, który umożliwia nakładanie ukierunkowanych sankcji wizowych na kraje trzecie odmawiające przyjęcia nielegalnych migrantów. Dla szwajcarskich pracodawców rekrutujących talenty z Bałkanów Zachodnich, Indii czy Azji Południowo-Wschodniej, ewentualne zawieszenie bezwizowego statusu tych państw może oznaczać wydłużenie czasu oczekiwania na krótkoterminowe wizy w konsulatach Szwajcarii.

2. Cyfryzacja i szybsze podróże służbowe
Dokument potwierdza, że wszystkie państwa Schengen – w tym Szwajcaria – muszą do końca 2028 roku przejść na w pełni cyfrową obsługę wiz krótkoterminowych. Wnioskodawcy będą przesyłać dokumenty i dane biometryczne za pośrednictwem jednolitego portalu UE, przy czym Szwajcaria zachowa prawo do pobierania krajowych opłat oraz prowadzenia równoległych procedur dla wiz długoterminowych (krajowych). Komisja popiera także wieloletnie, wielokrotnego wjazdu wizy typu C dla „zaufanych podróżnych”, takich jak wyżsi menedżerowie często podróżujący do europejskich centrów w Zurychu, Bazylei czy Genewie. Międzynarodowe korporacje powinny zatem zweryfikować profile ryzyka swoich podróżnych i zadbać, by systemy HR rejestrowały dane o przekroczeniach pobytu w całym obszarze Schengen, zwłaszcza po pełnym wdrożeniu systemu wjazdu/wyjazdu UE (EES) 10 kwietnia 2026.



3. Przyciąganie talentów: presja na Berno, by nadążać
Równolegle z strategią Bruksela wydała rekomendację dotyczącą przyciągania talentów do innowacji, zachęcając państwa członkowskie do tworzenia szybkich ścieżek dla naukowców, założycieli start-upów i wysoko wykwalifikowanych pracowników. Szwajcaria już oferuje ułatwione pozwolenia dla zagranicznych absolwentów swoich uczelni, ale nadal stosuje limity liczby zatrudnień z krajów spoza UE/EFTA (8 500 w 2026 roku). Eksperci ds. imigracji spodziewają się, że szwajcarscy decydenci rozważą, czy te limity są zgodne z nowym unijnym podejściem do „wizy jako elementu konkurencyjności”. Firmy mogą chcieć zgłosić swoje uwagi podczas nadchodzących konsultacji Federalnego Departamentu Sprawiedliwości i Policji dotyczących rozporządzenia kwotowego na 2027 rok.

4. Praktyczne kroki dla szwajcarskich firm
• Zmapować przepływy podróżnych: zidentyfikować pracowników korzystających dziś z bezwizowego wjazdu, którzy mogą zostać objęci mechanizmem zawieszenia.
• Zaplanować budżet na modernizację systemów: zespoły HR i ds. podróży w Szwajcarii będą musiały integrować się z wspólną „Platformą Wniosków Wizowych UE” po rozpoczęciu testów pilotażowych w 2027 roku.
• Synchronizować kalendarze zgodności: cyfrowe wizy, wdrożenie EES (kwiecień 2026) oraz uruchomienie ETIAS (IV kwartał 2026) wprowadzą szereg nowych danych, które szwajcarscy pracodawcy muszą monitorować, by uniknąć kar za przekroczenie pobytu i grzywien za pracowników delegowanych.

5. Perspektywy polityczne
Ponieważ Szwajcaria uczestniczy w podejmowaniu decyzji Schengen dopiero po fakcie, Rada Federalna przygotuje teraz rozporządzenie wykonawcze. W praktyce większość przepisów – zwłaszcza dotyczących kontroli bezpieczeństwa wiz i cyfryzacji – będzie stosowana w szwajcarskich konsulatach na całym świecie bez konieczności zatwierdzenia przez parlament. Interesariusze mają więc ograniczony czas na lobbowanie na rzecz specyficznych dla Szwajcarii ułatwień, takich jak interfejsy w języku francuskim dla wnioskodawców z Afryki Zachodniej czy utrzymanie papierowych kopii w odległych konsulatach górskich.

Podsumowując, Strategia Wizowa UE to nie tylko komunikat z Brukseli, lecz mapa drogowa, która w ciągu najbliższych trzech lat zmieni sposób, w jaki szwajcarskie firmy rekrutują talenty oraz jak podróżujący służbowo przekraczają granice Szwajcarii.