Włochy łagodzą kontrowersyjny „bonus za repatriację” dla prawników imigracyjnych po ostrzeżeniu prezydenta

Rada Ministrów Włoch 24 kwietnia błyskawicznie zareagowała, aby załagodzić narastający spór konstytucyjny wokół tzw. „bonusu za repatriację”, wprowadzonego zaledwie kilka tygodni temu w ramach szerszego dekretu dotyczącego bezpieczeństwa publicznego. Pierwotny artykuł – opracowany przez posłów Ligi i zatwierdzony przez parlament tego samego dnia rano – przewidywał wypłatę 615 euro prawnikom tylko wtedy, gdy skutecznie przekonają migrantów do dobrowolnego powrotu z pomocą. Prezydent Sergio Mattarella zasugerował, że może odmówić promulgacji tego przepisu, ponieważ wynagrodzenie uzależnione od sukcesu mogłoby podważyć prawo do bezstronnej obrony. Premier Giorgia Meloni w ciągu kilku godzin od uchwalenia pierwszego dekretu przyjęła więc drugi, awaryjny dekret. Zmiana rozszerza uprawnienia nie tylko na prawników, ale także na innych akredytowanych doradców, usuwa klauzulę „tylko za sukces”, dzięki czemu wynagrodzenie nie jest już uzależnione od wyjazdu migranta, oraz przeznacza 1,4 mln euro do 2028 roku – nieco więcej niż pierwotna kwota. Rządowe źródła podkreślają, że program przyspieszy powroty i odciąży ośrodki recepcyjne, nie naruszając zasad etyki zawodowej. W 2025 roku Włochy deportowały zaledwie 3 604 osoby – mniej niż 10% ostatecznych decyzji o odmowie pobytu – dlatego decydenci pilnie poszukują nowych zachęt. Krytycy pozostają sceptyczni. Krajowa Rada Adwokacka ostrzega, że każda nagroda pieniężna może przekształcić obrońców w narzędzia państwa. Organizacje praw człowieka dodają, że powrót z pomocą musi pozostać całkowicie dobrowolny i być wsparty środkami reintegracyjnymi; w przeciwnym razie Włochy mogą stanąć przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka. Dla pracodawców i menedżerów ds. relokacji najważniejszą informacją jest to, że doradztwo w zakresie repatriacji – dotąd niefinansowane – może teraz kwalifikować się do rządowych opłat. Dostawcy usług prawnych powinni przeanalizować zasady kwalifikowalności po opublikowaniu wytycznych wykonawczych przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, które spodziewane są w ciągu 30 dni.