Unijny Pakt Azylowy napotyka pierwsze trudności, Cypr ostrzega przed nowymi wyzwaniami operacyjnymi

Zaledwie dwa tygodnie po formalnym wejściu w życie Paktu UE w sprawie migracji i azylu, Cypr, jako państwo członkowskie na pierwszej linii frontu, już odczuwa presję. W wywiadzie opublikowanym 27 czerwca 2026 roku przez EUobserver, cypryjscy urzędnicy przyznali, że obiecane „mechanizmy solidarności” nie przełożyły się jeszcze na zwiększenie miejsc przyjęć, dodatkowe finansowanie ani szybkie relokacje przybyszów. Według danych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, liczba wniosków składanych w ośrodku pierwszego przyjęcia Pournara pod Nikozją wzrosła o 18 procent w ciągu dwóch tygodni od wejścia paktu w życie, jednak poziom zatrudnienia i dostępna przestrzeń mieszkalna pozostały bez zmian.

Pakt zobowiązuje wszystkie państwa członkowskie do prowadzenia przyspieszonych procedur granicznych, które mogą trwać do 12 tygodni, wraz z systemem biometrycznego skanowania wszystkich nieregularnych przybyszów w wieku od sześciu lat wzwyż. Wiceminister ds. migracji i ochrony międzynarodowej Cypru, Nicholas Ioannides, powiedział lokalnym mediom, że wyspa musi teraz rejestrować „każdego przybysza” w nowej bazie danych Eurodac 2.0 — nawet jeśli osoba zamierza kontynuować podróż — co wydłuża proces rejestracji średnio o 45 minut. Linie lotnicze i operatorzy statków obsługujący porty w Larnace i Limassolu już zwrócili się o wyjaśnienia, czy członkowie załogi, którzy nie opuszczają statku, również będą podlegać nowym przepisom.



Organizacje pozarządowe krytykują napięte terminy. KISA, organizacja broniąca praw migrantów z Nikozji, ostrzega, że osoby ubiegające się o azyl przechodzące przez Zieloną Linię z północy mogą zostać zatrzymane podczas kontroli, ponieważ wielu z nich nie jest w stanie udowodnić dokładnego miejsca wjazdu, wymaganego przez nowe przepisy. Rząd odpowiada, że pakt daje mu „pierwsze realne narzędzie prawne” do ograniczenia wtórnych przepływów przez strefę buforową oraz przyspieszenia deportacji odrzuconych wnioskodawców.

Dla menedżerów ds. mobilności międzynarodowej najpilniejszą konsekwencją są formalności: obywatele państw trzecich delegowani na krótkoterminowe zadania na Cyprze będą musieli zostać zarejestrowani biometrycznie przy pierwszym przekroczeniu zewnętrznej granicy UE — nawet jeśli posiadają wizę Schengen lub cypryjską. Firmy zajmujące się relokacją pracowników powinny uwzględnić dodatkowy czas na lotniskach w Larnace i Pafos oraz być gotowe do okazania umów o pracę potwierdzających tymczasowy charakter pobytu. Posiadacze zezwoleń dla cyfrowych nomadów są zwolnieni z przyspieszonej procedury azylowej, ale ich dane również zostaną wprowadzone do bazy Eurodac przy wjeździe.

Patrząc w przyszłość, Nikozja liczy, że mechanizmy solidarności — czyli zgoda innych państw UE na przyjęcie określonej liczby osób ubiegających się o azyl lub wpłaty do wspólnego funduszu — zostaną uruchomione przed szczytem sezonu przyjazdów w sierpniu. Jeśli tak się nie stanie, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych zasugerowało, że może powołać się na klauzulę „siły wyższej” w pakcie, pozwalającą na przedłużenie okresu detencji powyżej 12-tygodniowego limitu, aż do znalezienia dodatkowych miejsc.