Komisarz ds. Praw Człowieka w Europie, Michael O’Flaherty, ostrzegł, że polskie plany formalizacji szybkich procedur „push-back” na wschodniej granicy mogą postawić powojenną architekturę praw człowieka na kontynencie „na krawędzi przepaści”. W rozmowie z EUobserver 21 września O’Flaherty odniósł się do wypowiedzi wiceministra spraw wewnętrznych Macieja Duszczyka, który chwalił się, że zawieszenie przez Warszawę prawa do ubiegania się o azyl na granicy z Białorusią zainspirowało nadchodzące unijne „ramy reagowania kryzysowego”. Polska już stosuje tymczasowe rozwiązanie – wielokrotnie przedłużane od 2021 roku – które pozwala straży granicznej odrzucać wszystkie wnioski o ochronę międzynarodową na wybranych odcinkach granicy z Białorusią oraz natychmiastowo usuwać osoby próbujące nielegalnie przekroczyć granicę. Rząd argumentuje, że polityka ta jest konieczna, by przeciwdziałać tzw. „migracji sterowanej przez państwo” z Mińska. Krytycy, w tym Rada Europy i dziesiątki organizacji pozarządowych, twierdzą, że praktyka ta narusza Konwencję Genewską z 1951 roku oraz unijne prawo azylowe. Warszawa chce teraz, by na październikowym szczycie Rady Europejskiej przedstawiono szersze derogacje od konwencji ONZ. Według polskich mediów cytowanych przez EUobserver, urzędnicy przygotowują zapisy prawne, które pozwoliłyby państwom granicznym odmawiać wjazdu za każdym razem, gdy próbie przekroczenia granicy towarzyszy „przemoc lub przymus”. Obrońcy praw człowieka obawiają się, że takie sformułowanie może zalegalizować masowe push-backi i stworzyć precedens dla innych zewnętrznych granic UE. Jeśli zostanie przyjęte na poziomie unijnym, może to zmienić programy mobilności korporacyjnej, które opierają się na przewidywalności zasad dotyczących zewnętrznych granic Schengen. Pracodawcy wysyłający pracowników przez Polskę mogą napotkać dłuższe kontrole, więcej sprawdzania dokumentów oraz wyższe wymagania dotyczące wyjątków humanitarnych. Firmy działające w pobliżu granicy z Białorusią już zgłaszają konieczność dostosowania procedur opieki nad pracownikami i bezpieczeństwa podróży, w tym kierowania ich przez Litwę lub Łotwę. Doradcy prawni zalecają międzynarodowym korporacjom śledzenie październikowego szczytu oraz ewentualnych zmian w polskiej ustawie o udzielaniu ochrony cudzoziemcom. „Firmy z międzynarodowo mobilnym personelem powinny planować więcej czasu na przygotowanie delegacji i mieć rezerwy budżetowe na awaryjne zakwaterowanie w sąsiednich państwach UE” – mówi warszawski prawnik imigracyjny. „Klimat regulacyjny szybko się zmienia, a kary za nieprzestrzeganie przepisów są surowe.”
Źródło: EUobserver
