Italië heeft stilletjes een ingrijpende beslissing genomen die de manier waarop miljoenen afstammelingen en echtgenoten van Italianen het staatsburgerschap verkrijgen in het komende decennium zal veranderen. Wet nr. 11 van 19 januari 2026 – vorige maand gepubliceerd in de Gazzetta Ufficiale en nu van kracht – richt een speciale Directie Staatsburgerschap op binnen het Ministerie van Buitenlandse Zaken (MAECI) en haalt vanaf 1 januari 2029 het grootste deel van de aanvragen voor volwassen staatsburgerschap weg bij de Italiaanse consulaten.
Op dit moment moeten mensen die staatsburgerschap claimen via jure sanguinis of huwelijk hun aanvraag indienen bij het consulaat dat bevoegd is voor hun woonplaats. Door chronisch personeelstekort lopen de wachttijden op drukke posten zoals Buenos Aires, São Paulo, Londen en New York op tot twee tot acht jaar. Het nieuwe model verplaatst de intake, beoordeling en besluitvorming naar één centrale afdeling in Rome met hoge capaciteit, die gespecialiseerde examinatoren kan aannemen en gebruik kan maken van kunstmatige intelligentie om documenten sneller te verifiëren. Consulaten behouden alleen de bevoegdheid voor minderjarige kinderen van reeds erkende staatsburgers, wat noodsituaties zoals paspoortaanvragen voor pasgeborenen vereenvoudigt.
![Italië Centraliseert Aanvragen voor Buitenlandse Burgerschap Onder Nieuwe Wet]()
Om een administratieve overbelasting te voorkomen, introduceert de wet jaarlijkse limieten: elk consulaat mag slechts evenveel nieuwe dossiers accepteren als het in het voorgaande jaar heeft afgerond (met een minimum van 100). Vergelijkbare beperkingen gelden voor het Romeinse centrum tijdens de eerste twee jaar van werking. Waarnemers verwachten een piek in aanvragen tussen 2026 en 2028, omdat aanvragers proberen een plek in de rij te bemachtigen voordat de limieten ingaan; immigratieadvocaten adviseren hun cliënten al om documenten vroegtijdig voor te bereiden en, waar mogelijk, gerechtelijke procedures te starten om de consulaire wachtrijen te omzeilen.
Procedureel moeten alle aanvragen in originele papieren vorm per aangetekende post worden ingediend, maar alle verdere communicatie verloopt via een beveiligd digitaal portaal dat ook gekoppeld wordt aan het nieuwe Italiaanse centrale register (integratie AIRE/ANPR). De maximale verwerkingstijd wordt verlengd van 24 naar 36 maanden, een maatregel die volgens de overheid recht doet aan de complexiteit van multigenerationele gevallen, terwijl het aanvragers toch juridische zekerheid biedt.
Voor managers van internationale mobiliteit is deze hervorming belangrijk, omdat een Italiaans paspoort werkvergunningen binnen de EU overbodig maakt. Bedrijven die werknemers via afstamming naar het staatsburgerschap begeleiden, moeten hun tijdlijnen en budgetten herzien: 2026-2028 kan het laatste venster zijn om lokaal aan te vragen voordat een vertraging en een centrale herstart in 2029 waarschijnlijk zijn. Organisaties wordt aangeraden lopende zaken te evalueren en betrokken medewerkers te informeren over de aankomende veranderingen, vooral wanneer gezinsplanning of schoolkeuzes afhangen van de EU-status.
Op dit moment moeten mensen die staatsburgerschap claimen via jure sanguinis of huwelijk hun aanvraag indienen bij het consulaat dat bevoegd is voor hun woonplaats. Door chronisch personeelstekort lopen de wachttijden op drukke posten zoals Buenos Aires, São Paulo, Londen en New York op tot twee tot acht jaar. Het nieuwe model verplaatst de intake, beoordeling en besluitvorming naar één centrale afdeling in Rome met hoge capaciteit, die gespecialiseerde examinatoren kan aannemen en gebruik kan maken van kunstmatige intelligentie om documenten sneller te verifiëren. Consulaten behouden alleen de bevoegdheid voor minderjarige kinderen van reeds erkende staatsburgers, wat noodsituaties zoals paspoortaanvragen voor pasgeborenen vereenvoudigt.
Om een administratieve overbelasting te voorkomen, introduceert de wet jaarlijkse limieten: elk consulaat mag slechts evenveel nieuwe dossiers accepteren als het in het voorgaande jaar heeft afgerond (met een minimum van 100). Vergelijkbare beperkingen gelden voor het Romeinse centrum tijdens de eerste twee jaar van werking. Waarnemers verwachten een piek in aanvragen tussen 2026 en 2028, omdat aanvragers proberen een plek in de rij te bemachtigen voordat de limieten ingaan; immigratieadvocaten adviseren hun cliënten al om documenten vroegtijdig voor te bereiden en, waar mogelijk, gerechtelijke procedures te starten om de consulaire wachtrijen te omzeilen.
Procedureel moeten alle aanvragen in originele papieren vorm per aangetekende post worden ingediend, maar alle verdere communicatie verloopt via een beveiligd digitaal portaal dat ook gekoppeld wordt aan het nieuwe Italiaanse centrale register (integratie AIRE/ANPR). De maximale verwerkingstijd wordt verlengd van 24 naar 36 maanden, een maatregel die volgens de overheid recht doet aan de complexiteit van multigenerationele gevallen, terwijl het aanvragers toch juridische zekerheid biedt.
Voor managers van internationale mobiliteit is deze hervorming belangrijk, omdat een Italiaans paspoort werkvergunningen binnen de EU overbodig maakt. Bedrijven die werknemers via afstamming naar het staatsburgerschap begeleiden, moeten hun tijdlijnen en budgetten herzien: 2026-2028 kan het laatste venster zijn om lokaal aan te vragen voordat een vertraging en een centrale herstart in 2029 waarschijnlijk zijn. Organisaties wordt aangeraden lopende zaken te evalueren en betrokken medewerkers te informeren over de aankomende veranderingen, vooral wanneer gezinsplanning of schoolkeuzes afhangen van de EU-status.
