Het Tsjechische kabinet heeft tijdens de vergadering van 26 mei in Praag een ingrijpende wijziging doorgevoerd, bijgenaamd “Lex Oekraïne 8”, die de manier waarop het land de 386.000 Oekraïners met EU-brede tijdelijke bescherming beheert, fundamenteel zal veranderen. Volgens het wetsvoorstel—dat nu naar de Kamer van Afgevaardigden gaat—moeten vluchtelingen die de humanitaire uitkering van 5.000 CZK willen blijven ontvangen, aan één van de volgende voorwaarden voldoen: 1) een baan hebben, 2) actief geregistreerd zijn bij het Arbeidsbureau, of 3) in aanmerking komen voor een vrijstelling op basis van leeftijd of studie. Daarnaast moeten de begunstigden minstens 16 dagen per maand fysiek in Tsjechië verblijven; wie langer dan 30 dagen afwezig is uit de Schengenzone of wegens een strafbaar feit wordt uitgezet, verliest automatisch de bescherming. Het ministerie van Binnenlandse Zaken stopt ook met het uitgeven van zogenaamde “blauwe reisdocumenten” die beschermde personen momenteel toestaan tot 90 dagen de EU te verlaten. Minister van Binnenlandse Zaken Lubomír Metnar (ANO) rechtvaardigde deze maatregelen met “veiligheidslessen” uit de afgelopen twee jaar en verwees naar 40 lopende fraudeonderzoeken rond misbruik van uitkeringen. Vluchtelingenrechtenorganisaties uitten direct kritiek op het voorstel en waarschuwden dat werkgevers die wanhopig op zoek zijn naar arbeidskrachten, juist nu tijdens het hoogseizoen in de bouw, legale werknemers kunnen verliezen. Voor multinationals betekent dit nieuwe compliance-uitdagingen: HR-teams moeten de fysieke aanwezigheid van werknemers bijhouden, loonadministraties aanpassen om de uitkeringsgerechtigheid te registreren en controleren of Oekraïense medewerkers nog korte zakenreizen buiten Schengen kunnen maken. Mobiliteitsmanagers dienen ook rekening te houden met het aangescherpte traject naar de nieuwe speciale verblijfsvergunning voor lange termijn, waarin een “geen belastingachterstand”-voorwaarde is opgenomen—een drempel die sommige hoogopgeleide werknemers kan doen uitwijken naar andere Europese landen. Als de Tweede Kamer het wetsvoorstel in juni goedkeurt, kan het strengere regime op 1 september 2026 ingaan, waardoor werkgevers en relocatiebureaus nog maar drie maanden hebben om processen aan te passen, opdrachtbrieven te herzien en medewerkers te informeren over de nieuwe risico’s bij vertrek en terugkeer.
Bron: Expats.cz / ČTK
