Belgisch wetsvoorstel over uitzetting bij huisbezoek stuit op felle tegenstand

De federale coalitie van België zette op 10 juli 2026 een beslissende – en zeer omstreden – stap richting strengere immigratiehandhaving toen de Commissie Binnenlandse Zaken van de Kamer een wetsvoorstel goedkeurde dat de politie toestaat privéwoningen binnen te gaan zonder toestemming van de bewoner, om illegale migranten die een terugkeerbesluit hebben te arresteren. Het wetsvoorstel, gepromoot door minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA), is bedoeld om wat de regering noemt “de achterdeur-lacune” te dichten: volgens de huidige regels stagneren uitzettingen vaak omdat de politie een woning niet mag betreden zonder strafrechtelijk bevel. Door een specifieke administratieve toegangsbevoegdheid te creëren tussen 05:00 en 21:00 – onder voorbehoud van voorafgaande goedkeuring door een onderzoeksrechter – willen de ministers eindelijk niet-Belgen kunnen verwijderen die een uitzettingsbevel negeren en als een risico voor de openbare orde of nationale veiligheid worden beschouwd.

Oppositiepartijen, de rechterlijke macht, politievakbonden en een brede coalitie van ngo’s veroordelen het voorstel als disproportioneel, vaag in definities en mogelijk ongrondwettelijk. Critici noemen het voorstel een “Belgische ICE” en waarschuwen dat het indringende huiszoekingen normaliseert die doen denken aan de tactieken van de Amerikaanse Immigration and Customs Enforcement. De onafhankelijke migratiewaakhond Myria stelt dat de criteria voor het bepalen van een ‘bedreiging van de openbare orde’ zo rekbaar zijn dat bijna elke afgewezen asielzoeker hieronder kan vallen. Onderzoeksrechters verklaarden dat gewone huiszoekingsbevelen al voldoende instrumenten bieden, terwijl politievakbonden vrezen dat de maatregel frontliniewerkers in gevaarlijke confrontaties in privéwoningen zal brengen.



Vanuit het oogpunt van zakelijke mobiliteit voedt de wetgeving zorgen bij multinationals en internationale scholen dat België’s traditioneel voorspelbare juridische omgeving voor expats strenger wordt. Bedrijfsimmigratieadviseurs merken op dat de reputatieschade het aantrekken van talent kan bemoeilijken, vooral voor hoogopgeleide derde-landers die vaak starten met een kortetermijn-toeristenvisum terwijl ze de werkvergunning afronden. Werkgevers zullen mogelijk hun compliance-instructies moeten aanscherpen om te zorgen dat buitenlandse medewerkers hun verblijfsdocumenten altijd geldig houden, aangezien onbedoelde overtredingen nu een groter handhavingsrisico met zich meebrengen.

Het wetsvoorstel moet nog plenair worden goedgekeurd, wat wordt verwacht vóór het zomerreces, maar de regeringsmeerderheid heeft voldoende zetels om het door te drukken. Als het wordt aangenomen, wil het ministerie van Binnenlandse Zaken de nieuwe bevoegdheden testen met een speciale “terugkeerscoördinatie”-eenheid van 15 personen en een versnelde rechterlijke hotline, met als doel ongeveer 1.500 huisarrestaties per jaar uit te voeren. De rechtbanken zullen ongetwijfeld testzaken zien; grondwettelijke experts voorspellen dat de wet mogelijk voor het Grondwettelijk Hof en het Europees Hof voor de Rechten van de Mens zal belanden.

Voor managers van wereldwijde mobiliteit zijn de belangrijkste conclusies tweeledig: ten eerste sluit België zich aan bij een bredere EU-aanpak voor strengere terugkeerprocedures voorafgaand aan de inwerkingtreding van het nieuwe Pact over Migratie en Asiel in juni 2026; ten tweede slaat het politieke tij in Brussel duidelijk richting strengere interne controlemaatregelen die uiteindelijk ook kunnen doorwerken in werkvergunningcontroles, sociale zekerheidsinspecties en meldingsplicht voor verhuurders. Bedrijven doen er goed aan hun crisismanagementplannen te herzien en ervoor te zorgen dat hun relocatiepartners duidelijke escalatieroutes hebben voor het geval er buiten kantooruren vragen ontstaan over verblijfsstatussen.