Gazaanse beurswinnaar geblokkeerd door Belgische regels voor visum met persoonlijk bezoek

Een aangrijpend verhaal dat zich afspeelt op 22 juli 2026 zet het Belgische studentenvisumbeleid onder de loep. De 28-jarige Palestijnse arts Ahmad Abu Jami won een felbegeerde Belgische overheidssubsidie om een Master in Public Health te volgen aan het Instituut voor Tropische Geneeskunde in Antwerpen. Volgens de huidige regels moet hij zijn D-visumaanvraag persoonlijk indienen bij een Belgische missie – iets wat fysiek onmogelijk is in de Gazastrook, waar geen Belgisch consulaat is en de grensovergangen sinds de oorlog van 2023 grotendeels gesloten zijn. Zes andere Gazaanse beursstudenten zitten met hetzelfde bureaucratische probleem. Belgische universiteiten dringen er bij premier Bart De Wever op aan om afstandsaanvragen toe te staan, verwijzend naar een Nederlands precedent waarbij rechtbanken Den Haag dwongen e-mailaanvragen te accepteren. Een Belgische rechtbank oordeelde al dat de wet in België en de EU geen persoonlijke aanwezigheid vereist, maar het ministerie van Buitenlandse Zaken en de nieuwe minister van Asiel en Migratie, Anneleen Van Bossuyt, houden vast aan het face-to-face veiligheidsinterview. Critici stellen dat deze houding de ontwikkelingsdoelstellingen van België ondermijnt – ironisch genoeg worden de beurzen gefinancierd uit het federale ontwikkelingsbudget – en het academische imago schaadt, juist nu universiteiten wereldwijd strijden om talent. Het Instituut voor Tropische Geneeskunde waarschuwt dat het weren van Gazaanse artsen “het zwaar getroffen gezondheidssysteem van Gaza zal beroven van broodnodige expertise zodra de oorlog voorbij is.” Voor managers van internationale mobiliteit illustreert deze zaak hoe starre visumprocedures volledig gefinancierde opdrachten kunnen frustreren, zelfs als de sponsors overheden zijn. Multinationals die personeel naar België sturen, moeten rekening houden met beperkte noodflexibiliteit; veiligheidsscreening blijft cruciaal. De zaak toont ook aan dat juridische stappen succes kunnen hebben, maar de doorlooptijden onvoorspelbaar zijn – een student die een rechtszaak aanspande wacht weken later nog steeds op een uitspraak. Totdat er een politieke compromis wordt bereikt, zullen Belgische sponsors mogelijk derde landen moeten regelen waar aanvragers persoonlijk kunnen verschijnen, of pleiten voor humanitaire uitzonderingen per geval. Deze kwestie herinnert eraan dat een doordacht mobiliteitsbeleid immigratieformaliteiten moet afstemmen op buitenlands beleid en ontwikkelingsdoelen. De volgende stappen van België – of het nu de procedures aanpast of beurzen laat vervallen – zullen duidelijk maken hoe ver de nieuwe coalitie bereid is om fundamentele regels in uitzonderlijke situaties te versoepelen.