Een Amerikaanse districtsrechtbank in Rhode Island heeft een Trump-tijdperkregel permanent geblokkeerd die staten zou verplichten de immigratiestatus te verifiëren van iedereen die gebruik wil maken van door de federale overheid gefinancierde "universele toegang"-programma’s zoals Head Start, volwasseneneducatie en gezondheidscentra in de gemeenschap. In een 38 pagina’s tellende uitspraak van 21 september, die op 28 september openbaar werd gemaakt, oordeelde rechter Mary McElroy dat de ministeries van Onderwijs, Volksgezondheid en Landbouw de Administrative Procedure Act hadden geschonden door de regel zonder publieke consultatie in te voeren en een welzijnswet uit 1996 veel te ruim te interpreteren.
Een groep van 21 procureurs-generaal, onder leiding van Wisconsin, had de rechtszaak aangespannen en waarschuwde dat de regel het personeel van deze programma’s zou dwingen als het ware immigratieambtenaren te worden, wat de toegang voor miljoenen in aanmerking komende Amerikaanse burgers en legale permanente bewoners zou belemmeren. De inmiddels ingetrokken regeling maakte deel uit van een uitvoerend bevel van president Trump uit januari 2025, waarin de Personal Responsibility and Work Opportunity Reconciliation Act zo werd herzien dat vrijwel alle programma’s met enige federale financiering onder immigratiescreening zouden vallen – ook als het Congres dat nooit had voorgeschreven.
![Federale rechter vernietigt controles op immigratiestatus voor programma's met federale financiering]()
Volgens de regel zouden ongedocumenteerde immigranten en veel categorieën legaal aanwezige niet-burgers (zoals houders van TPS, studenten en veel werkvisa) worden uitgesloten, en moest elke aanvrager – burger of niet – een bewijs van status overleggen. Rechter McElroy stelde vast dat de instanties “volledig nalieten” de lasten voor staten en dienstverleners mee te wegen, decennia aan tegengestelde praktijk negeerden en geen redelijke verklaring gaven voor deze plotselinge verandering die basisonderwijs en preventieve gezondheidszorg zou ontzeggen. Ze wees ook het verzoek van de overheid af om de invoering met twee jaar uit te stellen, omdat de regel nooit rechtsgeldig van kracht was geworden.
Hoewel de uitspraak de deur openlaat voor een nieuwe poging via de juiste procedures, twijfelen belangenbehartigers eraan dat een toekomstige regeling binnen de wettelijke kaders stand kan houden. Voorlopig kunnen aanbieders van volwasseneneducatie, gezondheidscentra en Head Start-programma’s in het hele land deelnemers blijven bedienen zonder om immigratiestatus te vragen, wat ook het nalevingsrisico voor universiteiten met ESL-programma’s en werkgevers die samenwerken met lokale opleidingsaanbieders vermindert. Mobiliteitsmanagers binnen bedrijven worden geadviseerd om toegewezen medewerkers – vooral degenen met afhankelijke visa en humanitaire verblijfsstatussen – te informeren dat de toegang tot deze publieke diensten ongewijzigd blijft. Werkgevers die Engelse taallessen subsidiëren of gebruikmaken van lokale klinieken voor bedrijfsgeneeskundige zorg, moeten zich ervan bewust zijn dat inschrijvingsprocedures geen immigratiescreening zullen toevoegen, waardoor mogelijke privacy- en discriminatierisico’s worden vermeden.
Een groep van 21 procureurs-generaal, onder leiding van Wisconsin, had de rechtszaak aangespannen en waarschuwde dat de regel het personeel van deze programma’s zou dwingen als het ware immigratieambtenaren te worden, wat de toegang voor miljoenen in aanmerking komende Amerikaanse burgers en legale permanente bewoners zou belemmeren. De inmiddels ingetrokken regeling maakte deel uit van een uitvoerend bevel van president Trump uit januari 2025, waarin de Personal Responsibility and Work Opportunity Reconciliation Act zo werd herzien dat vrijwel alle programma’s met enige federale financiering onder immigratiescreening zouden vallen – ook als het Congres dat nooit had voorgeschreven.
Volgens de regel zouden ongedocumenteerde immigranten en veel categorieën legaal aanwezige niet-burgers (zoals houders van TPS, studenten en veel werkvisa) worden uitgesloten, en moest elke aanvrager – burger of niet – een bewijs van status overleggen. Rechter McElroy stelde vast dat de instanties “volledig nalieten” de lasten voor staten en dienstverleners mee te wegen, decennia aan tegengestelde praktijk negeerden en geen redelijke verklaring gaven voor deze plotselinge verandering die basisonderwijs en preventieve gezondheidszorg zou ontzeggen. Ze wees ook het verzoek van de overheid af om de invoering met twee jaar uit te stellen, omdat de regel nooit rechtsgeldig van kracht was geworden.
Hoewel de uitspraak de deur openlaat voor een nieuwe poging via de juiste procedures, twijfelen belangenbehartigers eraan dat een toekomstige regeling binnen de wettelijke kaders stand kan houden. Voorlopig kunnen aanbieders van volwasseneneducatie, gezondheidscentra en Head Start-programma’s in het hele land deelnemers blijven bedienen zonder om immigratiestatus te vragen, wat ook het nalevingsrisico voor universiteiten met ESL-programma’s en werkgevers die samenwerken met lokale opleidingsaanbieders vermindert. Mobiliteitsmanagers binnen bedrijven worden geadviseerd om toegewezen medewerkers – vooral degenen met afhankelijke visa en humanitaire verblijfsstatussen – te informeren dat de toegang tot deze publieke diensten ongewijzigd blijft. Werkgevers die Engelse taallessen subsidiëren of gebruikmaken van lokale klinieken voor bedrijfsgeneeskundige zorg, moeten zich ervan bewust zijn dat inschrijvingsprocedures geen immigratiescreening zullen toevoegen, waardoor mogelijke privacy- en discriminatierisico’s worden vermeden.
Bron: Wisconsin Law Journal
