
Szwajcarski dwuizbowy Zgromadzenie Federalne przyjęło pierwszą od ponad dekady gruntowną reformę Federalnej Ustawy o Cudzoziemcach i Integracji. W maratonie obrad zakończonym wczesnym rankiem 21 listopada 2025 roku, parlamentarzyści zatwierdzili pakiet zmian, który (1) wprowadza roczne limity liczby pracowników z krajów trzecich w kilku kategoriach, (2) nakłada obowiązek systematycznych kontroli biometrycznych na wszystkich przejściach granicznych lądowych oraz (3) skraca ustawowe terminy rozpatrywania wniosków azylowych z 140 do 90 dni.
Tło i motywacje polityczne: Rok 2025 przyniósł najwyższy od kryzysu finansowego 2007–08 napływ netto imigrantów do Szwajcarii, napędzany niedoborami pracowników w sektorach opieki zdrowotnej, budownictwa i IT. Jednocześnie gwałtownie wzrosła liczba nielegalnych przyjazdów tzw. „szlakiem bałkańskim”, co wywołało presję ze strony władz kantonalnych, które ponoszą koszty zakwaterowania i pomocy społecznej. Partie centroprawicowe argumentowały, że wiarygodność szwajcarskiej tradycji humanitarnej zależy od jednoczesnego wykazania kontroli nad tym, kto może osiedlać się i pracować w kraju.
Kluczowe rozwiązania i ich działanie:
• W 2026 roku dostępnych będzie 35 000 zezwoleń dla wysoko wykwalifikowanych pracowników z krajów trzecich (w porównaniu z dotychczasowym reżimem bez limitów).
• Nowy „test rynku pracy plus” wymaga od pracodawców wykazania nie tylko braku odpowiednich kandydatów w Szwajcarii lub UE/EFTA, ale także wdrożenia planów przekwalifikowania lokalnych pracowników.
• Komenda Straży Granicznej (część Szwajcarskiego Urzędu Celnego i Bezpieczeństwa Granic) otrzyma 120 mln CHF na instalację stałych stanowisk biometrycznych na 11 drugorzędnych przejściach drogowych z Włochami i Francją, uzupełniając bramki EES na lotniskach.
• Przyspieszenie procedur azylowych: uproszczone procedury dla obywateli pięciu „oczywiście bezpiecznych” krajów oraz składanie wniosków wyłącznie w formie cyfrowej, co ograniczy biurokrację.
Konsekwencje dla biznesu: Międzynarodowe firmy będą musiały rezerwować limity z dużym wyprzedzeniem i dostarczać mocniejsze dowody na prowadzone działania rekrutacyjne. W praktyce duże przedsiębiorstwa mogą przenosić niektóre stanowiska do bliskich hubów w UE, podczas gdy MŚP – zwłaszcza w sektorze farmaceutycznym i zaawansowanej produkcji – muszą liczyć się z dłuższym czasem oczekiwania na specjalistów. Zespoły ds. mobilności globalnej powinny dostosować harmonogramy projektów, zaktualizować prognozy kosztów (opłaty prawne, audyty zgodności) oraz przeanalizować strategie pozyskiwania talentów.
Reakcje interesariuszy: Economiesuisse ostrzega, że sztywne limity mogą osłabić konkurencyjność Szwajcarii, wskazując na dane, które pokazują, że 46% pracowników badawczo-rozwojowych w sektorze nauk przyrodniczych to osoby spoza kraju. Związki zawodowe ostrożnie popierają zaostrzenie testów rynku pracy, ale krytykują brak dodatkowych inspektorów do walki z dumpingiem płacowym. Organizacje pozarządowe, takie jak Szwajcarska Rada ds. Uchodźców, obawiają się, że przyspieszone procedury azylowe mogą zagrozić gwarancjom praworządności. Rada Federalna zapowiedziała pierwszą ocenę skutków zmian do połowy 2027 roku.
Co dalej: Nowa ustawa wejdzie w życie 1 stycznia 2026 roku, a rozporządzenia wykonawcze mają zostać opublikowane w pierwszym tygodniu grudnia. Firmy powinny śledzić wytyczne kantonalne – zwłaszcza w Zurychu, Bazylei i Vaud, które łącznie wydają ponad połowę wszystkich zezwoleń na pracę – aby precyzyjnie dostosować kalendarze składania wniosków i wzory dokumentów.
Tło i motywacje polityczne: Rok 2025 przyniósł najwyższy od kryzysu finansowego 2007–08 napływ netto imigrantów do Szwajcarii, napędzany niedoborami pracowników w sektorach opieki zdrowotnej, budownictwa i IT. Jednocześnie gwałtownie wzrosła liczba nielegalnych przyjazdów tzw. „szlakiem bałkańskim”, co wywołało presję ze strony władz kantonalnych, które ponoszą koszty zakwaterowania i pomocy społecznej. Partie centroprawicowe argumentowały, że wiarygodność szwajcarskiej tradycji humanitarnej zależy od jednoczesnego wykazania kontroli nad tym, kto może osiedlać się i pracować w kraju.
Kluczowe rozwiązania i ich działanie:
• W 2026 roku dostępnych będzie 35 000 zezwoleń dla wysoko wykwalifikowanych pracowników z krajów trzecich (w porównaniu z dotychczasowym reżimem bez limitów).
• Nowy „test rynku pracy plus” wymaga od pracodawców wykazania nie tylko braku odpowiednich kandydatów w Szwajcarii lub UE/EFTA, ale także wdrożenia planów przekwalifikowania lokalnych pracowników.
• Komenda Straży Granicznej (część Szwajcarskiego Urzędu Celnego i Bezpieczeństwa Granic) otrzyma 120 mln CHF na instalację stałych stanowisk biometrycznych na 11 drugorzędnych przejściach drogowych z Włochami i Francją, uzupełniając bramki EES na lotniskach.
• Przyspieszenie procedur azylowych: uproszczone procedury dla obywateli pięciu „oczywiście bezpiecznych” krajów oraz składanie wniosków wyłącznie w formie cyfrowej, co ograniczy biurokrację.
Konsekwencje dla biznesu: Międzynarodowe firmy będą musiały rezerwować limity z dużym wyprzedzeniem i dostarczać mocniejsze dowody na prowadzone działania rekrutacyjne. W praktyce duże przedsiębiorstwa mogą przenosić niektóre stanowiska do bliskich hubów w UE, podczas gdy MŚP – zwłaszcza w sektorze farmaceutycznym i zaawansowanej produkcji – muszą liczyć się z dłuższym czasem oczekiwania na specjalistów. Zespoły ds. mobilności globalnej powinny dostosować harmonogramy projektów, zaktualizować prognozy kosztów (opłaty prawne, audyty zgodności) oraz przeanalizować strategie pozyskiwania talentów.
Reakcje interesariuszy: Economiesuisse ostrzega, że sztywne limity mogą osłabić konkurencyjność Szwajcarii, wskazując na dane, które pokazują, że 46% pracowników badawczo-rozwojowych w sektorze nauk przyrodniczych to osoby spoza kraju. Związki zawodowe ostrożnie popierają zaostrzenie testów rynku pracy, ale krytykują brak dodatkowych inspektorów do walki z dumpingiem płacowym. Organizacje pozarządowe, takie jak Szwajcarska Rada ds. Uchodźców, obawiają się, że przyspieszone procedury azylowe mogą zagrozić gwarancjom praworządności. Rada Federalna zapowiedziała pierwszą ocenę skutków zmian do połowy 2027 roku.
Co dalej: Nowa ustawa wejdzie w życie 1 stycznia 2026 roku, a rozporządzenia wykonawcze mają zostać opublikowane w pierwszym tygodniu grudnia. Firmy powinny śledzić wytyczne kantonalne – zwłaszcza w Zurychu, Bazylei i Vaud, które łącznie wydają ponad połowę wszystkich zezwoleń na pracę – aby precyzyjnie dostosować kalendarze składania wniosków i wzory dokumentów.
Źródło: Swiss Reporting