Czechy rozpoczęły nową dyplomatyczną inicjatywę w Brukseli, mającą na celu renegocjację dyrektywy UE dotyczącej tymczasowej ochrony (TPD) przed jej wygaśnięciem w marcu 2027 roku. Lubomír Metnar, przewodniczący Komisji Obrony Izby Poselskiej, potwierdził 26 lutego 2026 roku w czeskiej telewizji, że Praga zaproponuje „nowe, długoterminowe mechanizmy stabilizacyjne” dla ponad 350 tys. Ukraińców posiadających status tymczasowej ochrony w Czechach.
Od początku pełnoskalowej inwazji Rosji w 2022 roku, TPD zapewniała przesiedleńcom z Ukrainy w całej UE szybki dostęp do prawa pobytu, rynku pracy oraz usług społecznych, bez konieczności składania formalnego wniosku o azyl. Choć program cieszy się popularnością wśród pracodawców – zwłaszcza w sektorach produkcji, opieki zdrowotnej i IT – został zaprojektowany jako narzędzie awaryjne i wymaga jednomyślnego przedłużenia przez państwa członkowskie.
Czescy urzędnicy podkreślają, że obecne rozwiązania nie odpowiadają już realiom rynku pracy: wielu Ukraińców osiedliło się na stałe, nauczyło języka czeskiego i wypełnia kluczowe luki kompetencyjne, jednak nie mogą łatwo przejść na standardowe wizy pracownicze czy rodzinne. Według projektu Pragi, Ukraińcy, którzy posiadają tymczasową ochronę co najmniej 18 miesięcy i spełniają kryteria językowe oraz zatrudnieniowe, mogliby uzyskać czteroletnie, odnawialne pozwolenie na pobyt. Ułatwiłoby to firmom uniknięcie wielokrotnej biurokracji oraz umożliwiłoby beneficjentom ubieganie się o kredyty hipoteczne i długoterminowe umowy najmu.
![Czeski rząd dąży do reformy unijnych przepisów dotyczących tymczasowej ochrony uchodźców z Ukrainy]()
Metnar chce również, by Bruksela złagodziła zasadę utraty ochrony po opuszczeniu UE na ponad 90 dni, argumentując, że regularne wizyty u rodziny na Ukrainie nie powinny zagrażać statusowi. Dla pracodawców możliwość konwersji statusu mogłaby zatrzymać pracowników, którzy w przeciwnym razie mogliby wyjechać do Niemiec lub Polski za wyższymi zarobkami po zakończeniu TPD.
Prawnicy imigracyjni ostrzegają jednak, że propozycja wymagałaby zmian zarówno w dyrektywach UE, jak i w czeskim prawie, co może potrwać nawet 18 miesięcy. Zalecają zespołom HR regularne odnawianie obecnych umów o pracę oraz dokumentowanie postępów integracyjnych pracowników (certyfikaty językowe, zeznania podatkowe) w oczekiwaniu na przyszłe kontrole kwalifikacji.
Wypowiedzi Metnara pojawiają się w czasie, gdy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych przygotowuje osobny projekt ustawy, który od 2027 roku połączy Policję Cudzoziemską z Agencją Azylu i Migracji w jedną Służbę Imigracyjną – część szerszej reformy cyfrowej mającej na celu skrócenie czasu rozpatrywania wniosków o pozwolenie na pobyt z obecnych 270 do 120 dni.
Od początku pełnoskalowej inwazji Rosji w 2022 roku, TPD zapewniała przesiedleńcom z Ukrainy w całej UE szybki dostęp do prawa pobytu, rynku pracy oraz usług społecznych, bez konieczności składania formalnego wniosku o azyl. Choć program cieszy się popularnością wśród pracodawców – zwłaszcza w sektorach produkcji, opieki zdrowotnej i IT – został zaprojektowany jako narzędzie awaryjne i wymaga jednomyślnego przedłużenia przez państwa członkowskie.
Czescy urzędnicy podkreślają, że obecne rozwiązania nie odpowiadają już realiom rynku pracy: wielu Ukraińców osiedliło się na stałe, nauczyło języka czeskiego i wypełnia kluczowe luki kompetencyjne, jednak nie mogą łatwo przejść na standardowe wizy pracownicze czy rodzinne. Według projektu Pragi, Ukraińcy, którzy posiadają tymczasową ochronę co najmniej 18 miesięcy i spełniają kryteria językowe oraz zatrudnieniowe, mogliby uzyskać czteroletnie, odnawialne pozwolenie na pobyt. Ułatwiłoby to firmom uniknięcie wielokrotnej biurokracji oraz umożliwiłoby beneficjentom ubieganie się o kredyty hipoteczne i długoterminowe umowy najmu.
Metnar chce również, by Bruksela złagodziła zasadę utraty ochrony po opuszczeniu UE na ponad 90 dni, argumentując, że regularne wizyty u rodziny na Ukrainie nie powinny zagrażać statusowi. Dla pracodawców możliwość konwersji statusu mogłaby zatrzymać pracowników, którzy w przeciwnym razie mogliby wyjechać do Niemiec lub Polski za wyższymi zarobkami po zakończeniu TPD.
Prawnicy imigracyjni ostrzegają jednak, że propozycja wymagałaby zmian zarówno w dyrektywach UE, jak i w czeskim prawie, co może potrwać nawet 18 miesięcy. Zalecają zespołom HR regularne odnawianie obecnych umów o pracę oraz dokumentowanie postępów integracyjnych pracowników (certyfikaty językowe, zeznania podatkowe) w oczekiwaniu na przyszłe kontrole kwalifikacji.
Wypowiedzi Metnara pojawiają się w czasie, gdy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych przygotowuje osobny projekt ustawy, który od 2027 roku połączy Policję Cudzoziemską z Agencją Azylu i Migracji w jedną Służbę Imigracyjną – część szerszej reformy cyfrowej mającej na celu skrócenie czasu rozpatrywania wniosków o pozwolenie na pobyt z obecnych 270 do 120 dni.
Źródło: Expats.cz / ČTK
Jak VisaHQ może pomóc
VisaHQ upraszcza proces ubiegania się o wizę dla osób prywatnych i firm. Sprawdź aktualne wymogi podróżne, przygotuj wymagane dokumenty i zarządzaj wnioskiem online w portalu VisaHQ dla kraju Czechy.Więcej od Czechy
Zobacz wszystko
Praska Wyższy Sąd zezwala na ponowne uruchomienie systemu rozpoznawania twarzy AI na lotnisku im. Václava Havla
Finnair ostrzega czeskich podróżnych biznesowych o zakłóceniach spowodowanych warunkami pogodowymi na lotnisku w Helsinkach
