Irlandia wprowadziła najobszerniejszą reformę swojego systemu azylowego od końca lat 90., uruchamiając ustawę o ochronie międzynarodowej z 2026 roku. Podpisana na początku tego roku, weszła w życie o godzinie 00:01 12 czerwca, zastępując dotychczasowy, nieuporządkowany system oparty na ustawie z 2015 roku oraz orzecznictwie UE. Nowy system zaczyna się już na granicy. Wszyscy ubiegający się o ochronę międzynarodową przejdą obowiązkowe „screening” po przybyciu, obejmujące zaawansowane pytania bezpieczeństwa, pobranie odcisków palców, skan twarzy oraz rejestrację w systemie Eurodac. Na podstawie wyników sprawy będą kierowane do jednego z czterech trybów: granicznego, przyspieszonego, odmowy przyjęcia lub zwykłego, z rygorystycznymi terminami od 3 do 6 miesięcy na decyzję pierwszej instancji. Nowo powołany Trybunał ds. Odwołań Azylowych i Powrotów (TARA) zastępuje kilka dotychczasowych organów i ma rozpatrywać większość odwołań w ciągu kolejnych 3 miesięcy. Szybkość rozpatrywania to tylko część zmian. Po raz pierwszy Irlandia wprowadza dedykowaną procedurę graniczną dla osób przybywających z krajów, gdzie wskaźnik przyznawania ochrony jest poniżej 20%, lub dla wnioskodawców, którzy zniszczyli dokumenty podróży. Decyzje i deportacje w tym trybie muszą zostać zakończone w ciągu 12 tygodni, co według Ministerstwa Sprawiedliwości ma skrócić średni czas pobytu w państwowych ośrodkach o około 40%. Pracodawcy z branż takich jak gastronomia i przetwórstwo spożywcze – które w dużej mierze opierają się na pracownikach posiadających pozwolenia na pracę dla osób ubiegających się o azyl – są zachęcani do przeglądu harmonogramów zatrudnienia, ponieważ niektórzy kandydaci mogą otrzymać decyzję (pozytywną lub negatywną) jeszcze przed wydaniem pozwolenia. Zaostrzyły się także zasady łączenia rodzin. Sponsorzy muszą wykazać się odpowiednim miejscem zamieszkania oraz, w większości przypadków, rocznym dochodem brutto na poziomie co najmniej 75 000 euro, niemal dwukrotnie wyższym niż wcześniej. Osoby korzystające z ochrony międzynarodowej muszą teraz czekać dwa lata, zamiast roku, zanim będą mogły sprowadzić członków rodziny do Irlandii. Rząd argumentuje, że zmiany są konieczne dla zachowania stabilności finansowej systemu, jednak organizacje pozarządowe ostrzegają, że może to wydłużyć rozłąkę rodzin i pogłębić problemy zdrowia psychicznego u uznanych uchodźców. Ustawa powołuje także stanowisko Głównego Inspektora Procedur Granicznych – tymczasowo pełnione przez emerytowaną sędzię sądu okręgowego Karen Fergus – który będzie nadzorować przestrzeganie praw podstawowych. Minister Sprawiedliwości, Spraw Wewnętrznych i Migracji Jim O’Callaghan podkreślił, że reformy „przywrócą zaufanie społeczne do systemu opartego na zasadach”, a wiceminister Colm Brophy przewiduje oszczędności sięgające 110 milionów euro rocznie na kosztach zakwaterowania po wyeliminowaniu zaległości w rozpatrywaniu spraw. Firmy, które polegają na szybkim i przewidywalnym procesie imigracyjnym – zwłaszcza międzynarodowe koncerny technologiczne i farmaceutyczne – uważnie obserwują, czy obietnice przyspieszenia faktycznie zostaną spełnione.
Źródło: LMFM
