Frontex ostrzega: kolejki przy systemie wjazdu/wyjazdu Schengen mogą utrzymywać się do 2028 roku — Finlandia przygotowuje plany awaryjne

Agencja graniczna UE Frontex 23 czerwca 2026 roku przedstawiła niepokojącą rzeczywistość, ostrzegając, że długie kolejki spowodowane nowym Systemem Wejścia/Wyjścia (EES) mogą utrzymywać się „od roku do dwóch lat”. W rozmowie z mediami branżowymi wice dyrektor wykonawczy Uku Särekanno wskazał, że główną przeszkodą pozostaje pierwsza rejestracja biometryczna, mimo że na lotniskach dodano dodatkowe kioski. Na lotnisku w Helsinkach Finavia odnotowała już wzrost czasu oczekiwania do 60–90 minut w godzinach szczytu przy odlotach dla podróżnych spoza UE od momentu pełnego uruchomienia EES 10 kwietnia 2026 roku. Fińska Straż Graniczna potwierdza, że od początku września straci możliwość tymczasowego zwolnienia z obowiązku pobierania odcisków palców, gdyż upłynie 90-dniowy okres elastyczności przewidziany w rozporządzeniu. Od tego momentu każdy pierwszy odwiedzający będzie musiał oddać cztery odciski palców oraz zdjęcie twarzy przed przekroczeniem granicy. Finavia oraz Ministerstwo Spraw Wewnętrznych opracowały plan awaryjny, który zakłada przekierowywanie nadmiarowego ruchu do lotnisk w Tampere-Pirkkala i Turku, uruchomienie mobilnych punktów rejestracji oraz zachęcanie podróżnych do wcześniejszej rejestracji biometrii za pomocą aplikacji mobilnej UE „Travel to Europe”. Linie lotnicze obsługujące hub w Helsinkach – zwłaszcza Finnair, Qatar Airways i Japan Airlines – zostały poproszone o rozłożenie lotów w czasie, aby uniknąć nocnych szczytów. Menedżerowie podróży służbowych są proszeni o poinformowanie zagranicznych pracowników i klientów, że przez najbliższe 12–24 miesiące warto doliczyć co najmniej godzinę do czasu kontroli paszportowej w strefie Schengen na fińskich lotniskach. Firmy organizujące grupowe wyjazdy do Finlandii na szkolenia lub instalacje powinny rozważyć wynajęcie slotów na wczesne godziny poranne, gdy obsada graniczna jest większa. Dobrą wiadomością jest to, że po zakończeniu pierwszej rejestracji kolejne przekroczenia granicy będą szybsze, i to przez okres do trzech lat. Patrząc w przyszłość, fińskie władze muszą wyważyć kwestie bezpieczeństwa, zgodności z przepisami UE oraz konkurencyjności modelu hub-and-spoke w Helsinkach. Analitycy branżowi ostrzegają, że utrzymujące się problemy na granicy mogą skierować ruch transferowy z Azji do Europy przez Stambuł lub Dubaj, co podważy strategię Finlandii „Twin-Hub” właśnie w momencie uruchamiania nowych połączeń dalekiego zasięgu.