Hiszpańskie masowe okienko legalizacyjne zamknięte po zgłoszeniu się miliona nieudokumentowanych migrantów

Hiszpański nadzwyczajny program legalizacji, uruchomiony w kwietniu na mocy Królewskiego Dekretu-Ustawy 316/2026, oficjalnie zakończył się o północy 30 czerwca, po otrzymaniu nieco ponad miliona wniosków o pozwolenia na pobyt i pracę. Środek ten – zatwierdzony w odpowiedzi na niedobory na rynku pracy oraz presję UE na ograniczenie nielegalności – oferował odnawialne, roczne pozwolenie na pobyt dla cudzoziemców, którzy mogli udokumentować co najmniej pięć miesięcy ciągłego pobytu w Hiszpanii, czystą kartę kryminalną oraz podstawowy plan integracji. Według Ministerstwa Integracji, Zabezpieczenia Społecznego i Migracji liczba wniosków dwukrotnie przekroczyła pierwotne prognozy, które zakładały 500 tys. beneficjentów. Nagły wzrost wymusił na regionalnych urzędach ds. imigracji wydłużenie godzin pracy i przesunięcie personelu; kilka prowincji zgłosiło opóźnienia w umawianiu wizyt biometrycznych sięgające ponad sześciu tygodni. Dekret przewiduje do 90 dni na wydanie decyzji, co oznacza, że większość wnioskodawców nie otrzyma rozstrzygnięcia przed początkiem października. Organizacje biznesowe w dużej mierze pozytywnie oceniły program, podkreślając, że skieruje on tysiące pracowników do legalnego zatrudnienia w rolnictwie, budownictwie, hotelarstwie i opiece domowej przed szczytem sezonu turystycznego. „Legalny status oznacza podatki od wynagrodzeń, składki na ubezpieczenia społeczne i łatwiejsze zatrudnianie dla pracodawców, którzy wcześniej korzystali z tej siły roboczej na czarno” – powiedział Andrés González z Konfederacji Pracodawców i Przemysłu Hiszpanii (CEOE). Krytycy jednak ostrzegają przed ryzykiem związanym z realizacją programu. Związki zawodowe podkreślają, że kontrole muszą być kontynuowane, by zapobiegać wyzyskowi, a partie opozycyjne argumentują, że roczne pozwolenie nie daje długoterminowej pewności i może zachęcać nowych przybyszów do przyjazdu w nadziei na przyszłą amnestię. Rząd podkreśla, że środek jest wyjątkowy i związany z potrzebami gospodarczymi; minister spraw wewnętrznych María Jesús Montero potwierdziła, że nie ma planów przedłużenia tego okresu. Dla menedżerów ds. mobilności kluczowa jest kwestia czasu: nowo zatrudnieni w ramach programu otrzymają tymczasowe pozwolenia, które trzeba będzie odnowić przed 30 czerwca 2027 roku; firmy powinny uwzględnić w budżecie koszty dalszej zgodności i spodziewać się utrzymującej się presji na system umawiania wizyt biometrycznych w Hiszpanii przez całe lato.