Sąd Najwyższy może zwrócić się do sędziów UE o opinię w sprawie amnestii dla migrantów w Hiszpanii

Na kilka godzin przed zamknięciem okna legalizacyjnego, hiszpański Sąd Najwyższy wydał dwa postanowienia proceduralne, sygnalizujące możliwość skierowania Królewskiego Dekretu 316/2026 do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). Sąd rozpatruje skargi rządów regionalnych Aragonii i Walencji, które argumentują, że masowe przyznawanie zezwoleń na pobyt jest sprzeczne z unijnymi przepisami dotyczącymi powrotów i azylu oraz z Paktem Migracyjnym i Azylowym na 2024 rok. W swoich postanowieniach Izba Administracyjna poprosiła strony – wraz z Prokuratorem Państwowym – o zajęcie stanowiska w ciągu pięciu dni, czy należy zwrócić się o wstępne orzeczenie. Sędziowie zwrócili uwagę na dwa sporne zapisy: automatyczne roczne zezwolenia dla odrzuconych wnioskodawców azylu, którzy już mają nakaz wydalenia, oraz powszechne zezwolenia na pobyt dla wszystkich obecnych przed 1 stycznia 2026, niezależnie od wcześniejszego statusu. Oba mogą naruszać dyrektywy UE, które wymagają wydania decyzji o powrocie dla nielegalnych migrantów. Jeśli sprawa zostanie skierowana do TSUE, wydanie opinii może zająć 12–18 miesięcy. Co istotne, sąd podkreślił, że samo skierowanie pytania prejudycjalnego nie wstrzyma rozpatrywania ponad miliona wniosków; pozytywnie rozpatrzeni kandydaci nadal otrzymają tymczasowe zezwolenia. Jednak perspektywa sporu na poziomie unijnym wprowadza prawne niepewności dla firm planujących zatrudnienie zalegalizowanych pracowników lub przeniesienie personelu do Hiszpanii w ramach nowego programu. Menedżerowie ds. mobilności korporacyjnej powinni więc śledzić kalendarz postępowań i rozważyć wprowadzenie do umów klauzul zabezpieczających przed ryzykiem przyszłych zmian polityki. Prawnicy imigracyjni spodziewają się, że Madryt będzie argumentować, iż zezwolenia dotyczą wyłącznie terytorium Hiszpanii i są zgodne z zasadami Schengen, ale przyznają, że sprawa może ustanowić ważny precedens dotyczący dopuszczalności masowych amnestii na poziomie UE. Politycznie ruch ten daje broń opozycji, która oskarża rząd o tworzenie „nielegalnego efektu przyciągania”. Nawet krytycy przyznają jednak, że unieważnienie już przyznanych zezwoleń byłoby praktycznie i społecznie destabilizujące. Na razie pracodawcy mogą kontynuować zatrudnianie kandydatów z pozytywnymi decyzjami, ale powinni uważnie obserwować działania Sądu Najwyższego przez całe lato.