Austria zakazuje udziału szefa irańskiego programu nuklearnego w konferencji MAEA, wywołując spór dyplomatyczny

14 września w Wiedniu doszło do wymiany oskarżeń między irańskimi a zachodnimi dyplomatami po tym, jak austriacki rząd odmówił wydania wizy Mohammadowi Eslamimu, szefowi Irańskiej Organizacji Energii Atomowej (AEOI) i jednemu z wiceprezydentów Iranu. Eslami miał zabrać głos podczas tygodniowej Konferencji Generalnej Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA), której siedziba znajduje się w stolicy Austrii. Według austriackich urzędników, Wiedeń zwrócił się do komitetu Rady Bezpieczeństwa ONZ nadzorującego zakazy podróży dla wyznaczonych irańskich urzędników o zgodę na odstępstwo od sankcji, jednak Stany Zjednoczone zgłosiły sprzeciw. Bez jednomyślnej zgody komitetu Austria była prawnie zobowiązana do odmowy wjazdu. Irański ambasador Reza Najafi oświadczył delegatom, że ten krok „rażąco narusza” zobowiązania Austrii jako państwa-gospodarza ONZ i utrudnia pełny udział Iranu w wielostronnych forach. Incydent ten podkreśla rosnącą złożoność podróży na wysokim szczeblu do Austrii, gdzie napięcia geopolityczne wpływają na decyzje wizowe. Zgodnie z austriacką ustawą o policji cudzoziemskiej, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych może odmówić wydania wiz, gdy obowiązują sankcje międzynarodowe lub istnieją obawy dotyczące bezpieczeństwa, nawet wobec posiadaczy paszportów dyplomatycznych. Podróżujący w celach biznesowych, których firmy zapraszają partnerów objętych sankcjami lub embargiem, powinni zatem uwzględnić dłuższy czas oczekiwania oraz możliwość odmowy przy planowaniu wydarzeń w Wiedniu. Dla Austrii spór ten pojawia się w niekorzystnym momencie: kraj ten stara się pełnić rolę neutralnego budowniczego mostów i regularnie gości kontrowersyjne negocjacje, od rozmów nuklearnych z Iranem po dialogi bezpieczeństwa OBWE. Doradcy konsularni ostrzegają, że jeśli wyjątki dla państwa-gospodarza staną się przedmiotem politycznych sporów, inne delegacje mogą spotkać się z działaniami odwetowymi, co może zagrozić wiedeńskiemu sektorowi konferencyjnemu, który zapewnia zatrudnienie około 34 tysiącom osób. Praktycznie rzecz biorąc, sprawa ta przypomina, że przepisy strefy Schengen dają państwom członkowskim szeroką swobodę w kwestiach „porządku publicznego i bezpieczeństwa”. Firmy organizujące spotkania pod auspicjami ONZ lub UE w Austrii powinny sprawdzać listy uczestników w bazach sankcji UE i ONZ oraz przygotować plany awaryjne — na przykład umożliwiające udział zdalny — dla zaproszonych osób uznanych za wysokie ryzyko.