Niemcy przedłużają kontrole na granicach wewnętrznych o kolejne sześć miesięcy, sprawdzając zasadę „wyjątku” w strefie Schengen

Niemcy po cichu weszły w nową fazę kontroli na wewnętrznych granicach, która potrwa co najmniej do 15 marca 2027 roku. Federalne Ministerstwo Spraw Wewnętrznych potwierdziło ten krok w zawiadomieniu do Komisji Europejskiej, powołując się na utrzymujący się napływ nielegalnej migracji, działalność sieci przemytniczych oraz presję na ośrodki recepcyjne. W praktyce oznacza to, że każdy, kto wjeżdża do Niemiec drogą lądową, kolejową lub wodną z wszystkich dziewięciu sąsiadujących krajów, może ponownie zostać zatrzymany i poproszony o okazanie dokumentu tożsamości – mimo że granice te znajdują się w strefie Schengen.

Najnowsze przedłużenie oznacza, że systematyczne kontrole na granicach lądowych Niemiec trwają nieprzerwanie od dwóch i pół roku. To, co w 2024 roku zaczęło się jako tymczasowa reakcja na rekordową liczbę wniosków o azyl, przekształciło się w cykl sześciomiesięcznych przedłużeń. Berlin podkreśla, że środek ten pozostaje proporcjonalny i jest poddawany kwartalnym przeglądom, jednak Komisja Europejska wydała w czerwcu formalną opinię, kwestionując zasadność tak szeroko zakrojonych, ogólnych kontroli.



Dla podróżujących służbowo i osób dojeżdżających do pracy z zagranicy skutki są odczuwalne. Firmy logistyczne realizujące łańcuchy dostaw „just-in-time” między Kolonią a holenderskimi portami, audytorzy przemieszczający się między Frankfurtem a Luksemburgiem oraz pracownicy branży technologicznej mieszkający we Wrocławiu, a pracujący w Berlinie, zgłaszają wydłużenie czasu podróży o 15–30 minut, a także sporadyczne dodatkowe kontrole, które mogą trwać nawet godzinę. Linie lotnicze zostały również zobowiązane do weryfikacji tożsamości pasażerów na niektórych krótkodystansowych lotach wewnątrz strefy Schengen do Niemiec, co wprowadza kolejny poziom formalności.

Menadżerowie ds. mobilności korporacyjnej uwzględniają teraz dodatkowy czas w planach podróży, zwłaszcza dla kadry zarządzającej przemieszczającej się w ciągu jednego dnia przez kilka krajów Schengen. Prawnicy imigracyjni ostrzegają, że pracownicy spoza UE podróżujący na podstawie zezwoleń na pobyt powinni mieć przy sobie oryginały dokumentów, a nie tylko ich skany, ponieważ niemiecka policja federalna tymczasowo wycofała możliwość okazywania cyfrowych kopii na granicy. Firmy korzystające z transportu grupowego dla pracowników zmianowych z sąsiedniej Polski lub Czech powinny mieć pod ręką listy pasażerów; kary za przewóz nieudokumentowanych migrantów sięgają do 5 000 euro za osobę.

Szerszym problemem jest wymiar polityczny. Osiem innych państw członkowskich Schengen – w tym Austria, Dania i Holandia – również prowadzi kontrole wewnętrzne, co budzi obawy, że to, co prawo UE określa jako „środek wyjątkowy”, staje się normą. To, czy praktyka ta zaniknie wiosną przyszłego roku, czy stanie się półtrwała, będzie miało wpływ na krajobraz podróży służbowych w największej gospodarce Europy na wiele lat.