Nowa decyzja Sądu Federalnego w sprawie Punjwani przeciwko Kanadzie (Obywatelstwo i Imigracja), 2026 FC 1033, przynosi długo oczekiwane wytyczne dotyczące oceny start-upów technologicznych ubiegających się o stały pobyt w ramach kanadyjskiego programu Start-Up Visa (SUV). W artykule dla Law360 Canada z 25 września, prawnik imigracyjny Vahid Yeganeh wyjaśnia, że sąd upomniał urzędników imigracyjnych za mylenie dwóch odrębnych kryteriów prawnych: wymogów kwalifikacyjnych dla biznesu określonych w sekcji 98.06 Regulacji dotyczących Imigracji i Ochrony Uchodźców oraz testu przeciwdziałającego „sztucznym transakcjom” z paragrafu 89(b). W sprawie Punjwani wnioskodawca, wspierany przez zatwierdzoną grupę aniołów biznesu, został odrzucony, ponieważ urzędnik uznał, że przedsięwzięcie nie ma „substancji”. Sąd orzekł, że ocena, czy firma spełnia definicję kwalifikującego się biznesu (np. jest zarejestrowana i prowadzi kluczową działalność w Kanadzie), jest odrębnym zagadnieniem od tego, czy układ jest fikcyjny i służy wyłącznie celom imigracyjnym. Brak rozróżnienia tych analiz, według sędzi Fothergill, stanowi błąd podlegający rewizji. W praktyce wyrok podnosi poprzeczkę dla urzędników IRCC przy uzasadnianiu odmów: muszą teraz jasno wskazać, który konkretny test wnioskodawca nie spełnia i dlaczego. Dla start-upów i partnerów venture capital to jasność jest bardzo korzystna. Zmniejsza ryzyko arbitralnych odmów i powinna przyspieszyć proces decyzyjny, ograniczając zakres dowodów, które urzędnicy muszą rozpatrywać. Prawnicy radzą wnioskodawcom, by odpowiednio uporządkowali dokumentację – jeden zestaw potwierdzający obecność operacyjną w Kanadzie, drugi zaś dowodzący rzeczywistych intencji biznesowych. Sprawa podkreśla także znaczenie solidnej weryfikacji inkubatorów i inwestorów. Krytycy programu od dawna wskazywali, że niespójne standardy oceny sprzyjały powstawaniu podmiotów „pay-to-stay”, które sprzedają listy poparcia bez zapewnienia realnych modeli biznesowych. Poprzez wyraźne rozgraniczenie między rentownością biznesu a nadużyciami imigracyjnymi, sąd dostarcza decydentom argumentów do zaostrzenia nadzoru nad wyznaczonymi organizacjami, zamiast wprowadzać szersze ograniczenia dla prawdziwych przedsiębiorców. W obliczu rosnącej globalnej konkurencji o założycieli firm technologicznych – zwłaszcza ze strony brytyjskiej ścieżki Innovator Founder oraz australijskiego programu Entrepreneur – decyzja ta powinna pomóc Kanadzie utrzymać atrakcyjność programu SUV, jednocześnie zniechęcając do nadużyć. Menedżerowie ds. mobilności wspierający przedsiębiorczych pracowników powinni zaktualizować listy kontrolne, uwzględniając podejście oparte na dwóch testach, i przygotować klientów na bardziej skoncentrowaną, lecz potencjalnie sprawiedliwszą kontrolę.
Źródło: Law360 Canada
