Szwajcaria naciska na przyspieszenie procedur azylowych UE i zaostrzenie polityki powrotów podczas Monachijskiego Spotkania ds. Migracji

Minister sprawiedliwości i policji Szwajcarii, Beat Jans, 26 września 2026 roku udał się do Monachium na drugie spotkanie dotyczące migracji, które zgromadziło ministrów spraw wewnętrznych z 18 krajów europejskich oraz przedstawicieli Komisji Europejskiej. Reprezentując państwo członkowskie strefy Schengen spoza UE, radny federalny podkreślił, że wiarygodność nowego Paktu o Migracji i Azylu w Europie będzie zależała od tego, czy obietnice zapisane na papierze przełożą się na szybsze i przewidywalne procedury w praktyce. Jans wskazał trzy priorytety Szwajcarii. Po pierwsze, decyzje azylowe muszą zapadać szybciej, aby osoby potrzebujące ochrony mogły szybciej integrować się na rynku pracy, a osoby bez prawa do pobytu były niezwłocznie odsyłane. Po drugie, transfery w ramach unijnego systemu „Dublin” muszą znów działać po latach zastoju; Szwajcaria już testuje nowe przyspieszone procedury graniczne i oczekuje, że jej partnerzy pójdą w jej ślady. Po trzecie, operacje powrotowe powinny opierać się na „partnerskich relacjach na równych prawach” z krajami pochodzenia, łączących zachęty, takie jak szkolenia zawodowe, z obowiązkami readmisji. Jans wyraźnie poparł niemiecką propozycję, by agencja graniczna UE Frontex otrzymała 24-godzinną zdolność „szybkiego reagowania” na masowe napływy migrantów. Dla międzynarodowych firm mobilnych przekaz jest dwojaki. Jeśli pakt się sprawdzi, zewnętrzne granice Schengen mają stać się bardziej przewidywalne, co zmniejszy ryzyko wprowadzania ad hoc kontroli wewnętrznych utrudniających podróże służbowe do i ze Szwajcarii. Jednocześnie apel Szwajcarii o więcej legalnych kanałów migracji dla wykwalifikowanych pracowników sygnalizuje, że Berno będzie nadal aktywnie korzystać z krajowego systemu kwot, by konkurować o globalne talenty, jednocześnie zaostrzając przepisy wobec nielegalnej migracji. W kuluarach spotkania Jans rozmawiał ze swoimi odpowiednikami z Austrii, Danii, Grecji i Wielkiej Brytanii. Szwajcarski i austriacki minister zgodzili się zbadać możliwość utworzenia wspólnych centrów współpracy policyjno-celnej na wspólnej granicy, natomiast rozmowy z Wielką Brytanią dotyczyły wzajemnego uznawania przewoźników z certyfikatami bezpieczeństwa — tematu szczególnie ważnego dla międzynarodowych firm przewożących personel między Zurychem a Londynem. Organizacje branżowe, takie jak Swissmem, pozytywnie oceniły stanowisko ministra, podkreślając, że stabilne ramy Schengen są „warunkiem niezbędnym dla swobodnego przemieszczania się inżynierów i techników serwisowych, na których opiera się nasz sektor eksportowy”. Jednak organizacje pozarządowe ostrzegły, że przyspieszone procedury nie mogą odbywać się kosztem gwarancji prawnych. Federalny Departament Sprawiedliwości i Policji przedstawi Radzie Federalnej w listopadzie raport, czy potrzebne są dodatkowe zmiany legislacyjne do krajowej implementacji paktu.