Hiszpania i Włochy znoszą wzajemne kontrole w strefie Schengen wprowadzone po kryzysie migracyjnym w Ceucie

Hiszpania i Włochy zgodziły się na zniesienie kontroli paszportowych wewnątrz strefy Schengen, które oba kraje wprowadziły na początku sierpnia w związku z masowymi nielegalnymi przekroczeniami granicy w hiszpańskiej enklawie Ceuta w Afryce Północnej. Od poniedziałku, 19 października 2026 roku, podróżni lecący lub płynący między tymi krajami będą mogli ponownie swobodnie przemieszczać się w strefie bez granic, bez obowiązkowego stemplowania paszportów czy dodatkowych kontroli policyjnych.

Podwójne kontrole były wyjątkowo rzadkie w strefie Schengen. Rząd Włoch pod przewodnictwem premier Giorgii Meloni wprowadził je 2 sierpnia, argumentując, że wzrost liczby przybywających do Ceuty stanowi „ciągłe zagrożenie dla bezpieczeństwa wewnętrznego”, ponieważ dalsze przemieszczanie się mogłoby objąć także Włochy. Hiszpania odpowiedziała tym samym dwa dni później, powołując się na zasadę wzajemności. Kontrole obejmowały wszystkie połączenia promowe oraz ponad 120 lotów tygodniowo, co utrudniało programy mobilności korporacyjnej i zmuszało linie lotnicze do zwiększenia liczby personelu na lotniskach. Podróżujący służbowo skarżyli się latem na kolejki sięgające nawet 45 minut na lotniskach w Rzymie Fiumicino i Barcelonie-El Prat.



Decyzja o zakończeniu kontroli została zatwierdzona w Brukseli w piątek, 17 października, po tym jak oba kraje poinformowały Komisję Europejską, że „wyjątkowe okoliczności” uległy złagodzeniu. Według hiszpańskiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, nielegalne przybycia do Ceuty spadły o 70% od sierpnia dzięki wspólnym patrolom z Marokiem oraz zaostrzonym kontrolom biometrycznym na zewnętrznej granicy enklawy. Włochy z kolei uzyskały finansowanie UE na wzmocnienie nadzoru Frontexu na Morzu Śródziemnym, co pozwoliło Rzymowi stwierdzić, że ryzyko dalszych nielegalnych przemieszczń jest obecnie „do opanowania”.

Dla firm zniesienie kontroli oznacza usunięcie warstwy niepewności operacyjnej. Można zrezygnować z dodatkowych buforów czasowych w rozkładach lotów, dodatkowych weryfikacji dokumentów przy odprawie oraz konieczności informowania pracowników o możliwych opóźnieniach. Menedżerowie ds. mobilności powinni jednak monitorować sytuację polityczną, ponieważ premier Meloni ostrzegła, że „zastrzega sobie prawo” do ponownego uruchomienia artykułu 25 Kodeksu Granicznego Schengen w przypadku gwałtownego wzrostu liczby przybywających. Na wszelki wypadek hiszpańskie linie lotnicze utrzymają rezerwowy personel na kluczowych włoskich lotniskach co najmniej do 1 listopada.

Praktyczna wskazówka: posiadacze paszportów hiszpańskich i włoskich oraz obywatele państw trzecich podróżujący między tymi krajami powinni od poniedziałku odzyskać standardowe oszczędności czasu w podróży, wynoszące 30–40 minut od drzwi do drzwi. Pracodawcy, których delegowani pracownicy korzystali z kontroli jako dowodu obecności do celów podatkowych lub ubezpieczeniowych, muszą odpowiednio dostosować swoje procedury zgodności.