Meloni thúc đẩy EU chuyển quy trình xử lý người di cư ra ngoài sau khủng hoảng Ceuta, tìm kiếm sự ủng hộ tại cuộc họp khẩn cấp

Thủ tướng Ý Giorgia Meloni đã kiên quyết theo đuổi chính sách di cư cứng rắn sau vụ vượt biên quy mô lớn vào khu vực Tây Ban Nha tại Ceuta tuần trước. Trong cuộc họp báo tại Rome ngày 3/8/2026, bà xác nhận sẽ đề nghị các đồng nghiệp EU ủng hộ mạng lưới trung tâm xử lý người di cư ngoài khơi—theo mô hình thỏa thuận gây tranh cãi giữa Ý và Albania—khi các bộ trưởng nội vụ họp trực tuyến đặc biệt vào thứ Ba.

Động thái của Meloni diễn ra sau khi Ý tạm thời đình chỉ quy định đi lại tự do Schengen đối với hành khách từ Tây Ban Nha và tái áp dụng kiểm soát hộ chiếu tại cảng và sân bay từ nửa đêm Chủ nhật. Nguồn tin chính phủ khẳng định biện pháp này “có mục tiêu và hợp lý”, nhưng giới chỉ trích ở Madrid và Brussels cáo buộc Rome lợi dụng thảm kịch Ceuta để phục vụ lợi ích chính trị trong nước.

Tại Ceuta, chính quyền Tây Ban Nha cho biết có từ 50.000 đến 60.000 người cố gắng vượt biên trong hai ngày; ít nhất 67 người đã thiệt mạng. Mặc dù Ceuta không thuộc khu vực Schengen, Rome lập luận rằng các di chuyển tiếp theo có thể đến Tây Ban Nha đại lục rồi sang Ý, đe dọa an ninh quốc gia.



Trong hậu trường, Ý đang vận động các nước đồng quan điểm—bao gồm Áo, Hy Lạp và một số thành viên Bắc Âu, Baltic—ủng hộ kế hoạch thành lập “trung tâm tái định cư và kiểm tra” do EU tài trợ tại Bắc Phi và Tây Balkans. Các nhà ngoại giao nhận định ý tưởng này tái hiện phần nào mô hình “nền tảng dỡ hàng khu vực” bị bác bỏ năm 2023 và chắc chắn sẽ đối mặt với thách thức pháp lý về quyền xin tị nạn.

Tây Ban Nha, Pháp và Đức dự kiến phản đối đề xuất, thay vào đó kêu gọi tăng cường hoạt động của Frontex và hỗ trợ phát triển cho Morocco.

Đối với doanh nghiệp Ý, việc kiểm soát biên giới đột ngột gây ảnh hưởng ngay lập tức: các hãng hàng không chỉ có 36 giờ để gửi danh sách hành khách kiểm tra trước khi khởi hành; các hãng phà ở Civitavecchia và Genoa báo cáo trễ đến 90 phút do lực lượng Guardia di Finanza kiểm tra giấy tờ. Các hiệp hội du lịch cảnh báo nếu việc đình chỉ kéo dài quá 30 ngày ban đầu, lượng khách du lịch tháng 8 có thể thiệt hại hơn 120 triệu euro. Các tập đoàn đa quốc gia chuyển nhân viên giữa các trung tâm Iberia và Ý cũng đang gấp rút cập nhật chính sách rủi ro đi lại và khuyên nhân viên dành thêm thời gian qua biên giới.

Tổng thể, lập trường đối đầu của Meloni làm nổi bật sự chia rẽ ngày càng sâu sắc giữa Bắc và Nam châu Âu trong cách quản lý di cư bất hợp pháp, chỉ vài tháng trước khi Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của EU có hiệu lực. Nếu Ý thành công trong việc đưa xử lý ngoài khơi vào kết luận cuộc họp ngày mai, đây có thể là bước ngoặt lớn trong tiêu chuẩn di chuyển châu Âu—mà các nhà quản lý di chuyển doanh nghiệp cần theo dõi sát sao.