De Federale Ombudsman van België heeft het Ministerie van Buitenlandse Zaken en de Dienst Vreemdelingenzaken opgeroepen om de visumaanvraagprocedure grondig te hervormen, na jarenlange klachten over veiligheidsrisico’s en bureaucratische obstakels. Op dit moment moeten de meeste niet-EU-burgers persoonlijk verschijnen bij een Belgische ambassade of consulaat om hun dossier in te dienen – zelfs als dat betekent dat ze door conflictgebieden moeten reizen of honderden kilometers moeten afleggen. In een baanbrekende uitspraak in 2023 (de ‘Afrin’-zaak) oordeelde het Europees Hof van Justitie dat lidstaten niet systematisch fysieke aanwezigheid mogen eisen als dat het recht op gezinshereniging in gevaar brengt. Toch blijft België het indienen op afstand als een uitzonderlijke maatregel beschouwen.
Het nieuwe rapport van de Ombudsman, gepubliceerd op 1 december 2025, adviseert om de ‘Afrin-procedure’ – die in extreme gevallen toestaat om per e-mail in te dienen – te transformeren tot een standaard digitaal kanaal en veilige video-interviews in te voeren voor biometrische gegevensverzameling. Daarnaast pleit het rapport voor geharmoniseerde verwerkingstijden, betere motivering van afwijzingsbrieven en een centraal afsprakenplatform om de huidige “ambassadeloterij” te verminderen, waarbij aanvragers maanden moeten wachten op een afspraak bij drukbezochte posten zoals Kinshasa, Ankara of Islamabad.
!['Moeilijk en zelfs gevaarlijk': België zet stappen om visumaanvraagproces te vereenvoudigen]()
Voor multinationals en universiteiten die afhankelijk zijn van talent van buiten de EU, kunnen deze voorstellen de doorlooptijden drastisch verkorten en dure reizen voor kandidaten beperken. HR-afdelingen zouden visumaanvragen op afstand kunnen starten en na aankomst slechts één biometrische afspraak in het land hoeven in te plannen – vergelijkbaar met de Franse ‘Welcome Talent’-procedure. Mobiliteitsadviseurs verwachten dat, als deze veranderingen worden doorgevoerd, België op één lijn komt met best practices zoals in Nederland, dat in 2024 volledige e-aanvragen voor Hoogopgeleide Migranten introduceerde.
Diplomaten erkennen dat de hervorming investeringen in veilige IT-platforms en extra training voor personeel vereist, maar wijzen erop dat België al het succesvolle ‘Working in Belgium’-portaal voor werkvergunningen beheert. Het uitbreiden van dit ecosysteem naar kort- en langverblijfsvisa zou daarom relatief eenvoudig zijn.
Wat gebeurt er nu? Het ministerie heeft zes maanden de tijd om te reageren op de aanbevelingen van de Ombudsman. Waarnemers verwachten een gefaseerde invoering, te beginnen met gezinsherenigings- en studentenvisa eind 2026, gevolgd door zakelijke en humanitaire categorieën. Bedrijven wordt aangeraden nu al hun mobiliteitstrajecten voor 2026 in kaart te brengen en een noodbudget te reserveren voor het geval de huidige regels voor persoonlijke aanwezigheid langer van kracht blijven dan gehoopt.
Het nieuwe rapport van de Ombudsman, gepubliceerd op 1 december 2025, adviseert om de ‘Afrin-procedure’ – die in extreme gevallen toestaat om per e-mail in te dienen – te transformeren tot een standaard digitaal kanaal en veilige video-interviews in te voeren voor biometrische gegevensverzameling. Daarnaast pleit het rapport voor geharmoniseerde verwerkingstijden, betere motivering van afwijzingsbrieven en een centraal afsprakenplatform om de huidige “ambassadeloterij” te verminderen, waarbij aanvragers maanden moeten wachten op een afspraak bij drukbezochte posten zoals Kinshasa, Ankara of Islamabad.
Voor multinationals en universiteiten die afhankelijk zijn van talent van buiten de EU, kunnen deze voorstellen de doorlooptijden drastisch verkorten en dure reizen voor kandidaten beperken. HR-afdelingen zouden visumaanvragen op afstand kunnen starten en na aankomst slechts één biometrische afspraak in het land hoeven in te plannen – vergelijkbaar met de Franse ‘Welcome Talent’-procedure. Mobiliteitsadviseurs verwachten dat, als deze veranderingen worden doorgevoerd, België op één lijn komt met best practices zoals in Nederland, dat in 2024 volledige e-aanvragen voor Hoogopgeleide Migranten introduceerde.
Diplomaten erkennen dat de hervorming investeringen in veilige IT-platforms en extra training voor personeel vereist, maar wijzen erop dat België al het succesvolle ‘Working in Belgium’-portaal voor werkvergunningen beheert. Het uitbreiden van dit ecosysteem naar kort- en langverblijfsvisa zou daarom relatief eenvoudig zijn.
Wat gebeurt er nu? Het ministerie heeft zes maanden de tijd om te reageren op de aanbevelingen van de Ombudsman. Waarnemers verwachten een gefaseerde invoering, te beginnen met gezinsherenigings- en studentenvisa eind 2026, gevolgd door zakelijke en humanitaire categorieën. Bedrijven wordt aangeraden nu al hun mobiliteitstrajecten voor 2026 in kaart te brengen en een noodbudget te reserveren voor het geval de huidige regels voor persoonlijke aanwezigheid langer van kracht blijven dan gehoopt.
Bron: The Brussels Times
