
In een baanbrekende uitspraak van 15 januari, gepubliceerd op 17 januari, heeft de Regionale Bestuursrechtbank (TAR) van Toscane bepaald dat alleen ononderbroken inschrijving in het bevolkingsregister van een gemeente (anagrafe) meetelt voor de vereiste van 10 jaar verblijf voor naturalisatie tot Italiaans staatsburger. Arbeidsovereenkomsten, energierekeningen en belastingbetalingen – die voorheen door sommige prefecturen werden geaccepteerd – zijn niet langer voldoende.
Het verkrijgen van het Italiaanse staatsburgerschap via naturalisatie valt onder wet 91/1992, die een periode van tien jaar “wettig verblijf” vereist. Prefecturen hanteerden verschillende praktijken, waarbij sommigen doorlopende sociale zekerheidsbijdragen als bewijs accepteerden. De nieuwe uitspraak brengt de jurisprudentie in lijn met de circulaires van het Ministerie van Binnenlandse Zaken uit 2024, die de anagrafe-status prioriteren, en creëert daarmee een landelijk de facto standaard, tenzij een hogere rechter anders beslist.
De directe gevolgen kunnen duizenden lopende aanvragen treffen die steunen op alternatieve bewijzen. Mobiliteitsteams die langdurige expats ondersteunen, wordt geadviseerd om verblijfsregistraties te controleren en, waar hiaten zijn, medewerkers te helpen hun inschrijving bij de gemeente te regulariseren voordat ze een aanvraag indienen. Het niet naleven hiervan kan de 10-jarige termijn opnieuw laten beginnen, wat de staatsburgerschapsprocedure vertraagt en de daarmee samenhangende vrijheden binnen de EU beperkt.
Praktische stappen voor naleving zijn onder meer: ervoor zorgen dat nieuwkomers zich binnen 90 dagen na aankomst inschrijven bij de gemeente; het bewaren van een afgestempeld ‘certificato storico di residenza’; en het verkrijgen van terugwerkende verklaringen waar gemeenten dit toestaan. Bedrijven dienen ook rekening te houden met extra juridische kosten en langere doorlooptijden als een beroep bij de Raad van State noodzakelijk wordt.
Hoewel immigratieadvocaten verdere rechtszaken verwachten, zullen prefecturen in heel Italië waarschijnlijk direct de strengere norm hanteren, waardoor een gedegen gemeentelijke inschrijving een onmisbare pijler wordt van elke langetermijn-mobiliteitsstrategie.
Het verkrijgen van het Italiaanse staatsburgerschap via naturalisatie valt onder wet 91/1992, die een periode van tien jaar “wettig verblijf” vereist. Prefecturen hanteerden verschillende praktijken, waarbij sommigen doorlopende sociale zekerheidsbijdragen als bewijs accepteerden. De nieuwe uitspraak brengt de jurisprudentie in lijn met de circulaires van het Ministerie van Binnenlandse Zaken uit 2024, die de anagrafe-status prioriteren, en creëert daarmee een landelijk de facto standaard, tenzij een hogere rechter anders beslist.
De directe gevolgen kunnen duizenden lopende aanvragen treffen die steunen op alternatieve bewijzen. Mobiliteitsteams die langdurige expats ondersteunen, wordt geadviseerd om verblijfsregistraties te controleren en, waar hiaten zijn, medewerkers te helpen hun inschrijving bij de gemeente te regulariseren voordat ze een aanvraag indienen. Het niet naleven hiervan kan de 10-jarige termijn opnieuw laten beginnen, wat de staatsburgerschapsprocedure vertraagt en de daarmee samenhangende vrijheden binnen de EU beperkt.
Praktische stappen voor naleving zijn onder meer: ervoor zorgen dat nieuwkomers zich binnen 90 dagen na aankomst inschrijven bij de gemeente; het bewaren van een afgestempeld ‘certificato storico di residenza’; en het verkrijgen van terugwerkende verklaringen waar gemeenten dit toestaan. Bedrijven dienen ook rekening te houden met extra juridische kosten en langere doorlooptijden als een beroep bij de Raad van State noodzakelijk wordt.
Hoewel immigratieadvocaten verdere rechtszaken verwachten, zullen prefecturen in heel Italië waarschijnlijk direct de strengere norm hanteren, waardoor een gedegen gemeentelijke inschrijving een onmisbare pijler wordt van elke langetermijn-mobiliteitsstrategie.