Nieuw Schengen-rapport van de Europese Commissie benadrukt volledige uitrol van EES en aanstaande lancering van ETIAS

De Europese Commissie heeft vandaag (18 mei 2026) haar vijfde jaarlijkse rapport “De Staat van het Schengengebied” gepubliceerd, met de eerste uitgebreide evaluatie sinds het Entry/Exit System (EES) in april volledig operationeel werd aan alle externe grenzen. Uit het rapport blijkt dat het aantal illegale grensovergangen in 2025 met 26% is gedaald, terwijl het terugkeercijfer van migranten zonder legaal verblijf met 28% een recordhoogte bereikte. De Commissie schrijft deze trends toe aan een meer gedigitaliseerd grensbeheer.

Voor Italië – de toegangspoort tot de zuidelijke land-, lucht- en zeegrenzen van de EU – betekent de mijlpaal van het EES dat vervoerders, veerbootmaatschappijen en havenautoriteiten nu visumhouders uit derde landen moeten controleren aan de hand van een gedeelde biometrische database voordat ze aan boord gaan. Dit brengt nieuwe nalevingsstappen met zich mee voor reismanagers.



Volgens het rapport registreerden de lidstaten in de eerste zes weken van het systeem meer dan 66 miljoen EES-gecontroleerde grenspassages, waarbij 32.000 reizigers de toegang werd geweigerd wegens niet-naleving. De Commissie geeft ook een vooruitblik op het European Travel Information and Authorisation System (ETIAS), dat eind 2026 live gaat. Zodra ETIAS actief is, moeten visumvrije reizigers – zoals Amerikaanse of Britse zakenreizigers die kort naar Milaan of Rome gaan – vooraf een elektronische toestemming van €7 aanvragen. Bedrijven die personeel voor 90 dagen naar Italië laten reizen binnen het Schengengebied, moeten rekening houden met extra voorbereidingstijd en hun self-booking tools aanpassen om het autorisatienummer vast te leggen.

Tegelijkertijd werkt Brussel aan nieuwe wetgeving om terugkeerprocedures te digitaliseren en de ondersteuning van Frontex uit te breiden, terwijl lidstaten worden aangespoord de datakwaliteit voor de handhaving van overtreders te verbeteren. Het rapport noemt ook de lopende toetredingsprocedure van Cyprus tot Schengen en de voortgang rond de gedeeltelijke deelname van Ierland.

Voor mobiliteitsmanagers is de boodschap duidelijk: de toekomst van Schengen hangt af van technologiegestuurde naleving, en Italië – als belangrijke toegangspoort – zal als een van de eersten zowel de operationele lasten als de veiligheidsvoordelen ervaren. Praktisch gezien dienen werkgevers hun HRIS- en reis-technologiesystemen te controleren om te zorgen dat paspoortgegevens kunnen worden doorgegeven aan de EES- en toekomstige ETIAS-API’s van vervoerders. Ook moet de training van medewerkers over het gebruik van gezichtsherkennings-e-gates op luchthavens zoals Rome Fiumicino worden bijgewerkt, gezien de biometrische vereisten van het systeem.