Włochy rozpoczynają dwudniowe referendum w sprawie wymiaru sprawiedliwości w cieniu napięć dotyczących polityki imigracyjnej

RZYM — W niedzielę 22 marca 2026 roku o godzinie 7 rano we Włoszech otwarto lokale wyborcze na dwudniowe referendum potwierdzające, które zdecyduje o losie szeroko zakrojonej reformy konstytucyjnej wymiaru sprawiedliwości. Choć głosowanie formalnie dotyczy rozdzielenia ścieżek kariery sędziów i prokuratorów, przekształciło się w kluczowe głosowanie zaufania dla prawicowego rządu premier Giorgii Meloni, a zwłaszcza jej twardej polityki migracyjnej. Frekwencja po pierwszych 12 godzinach wyniosła 38 procent, według Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, co analitycy uznają za wyjątkowo wysoką jak na techniczne referendum konstytucyjne. Meloni twierdzi, że „wrogi wobec władzy wykonawczej” wymiar sprawiedliwości wielokrotnie blokował jej plany kontroli nielegalnej migracji, ostatnio kontrowersyjny projekt przetwarzania części wniosków azylowych w specjalnie zbudowanym ośrodku detencyjnym w sąsiedniej Albanii. Ministrowie rządu otwarcie obwiniają prokuratorów o blokowanie transferów i zwalnianie migrantów kwestionujących decyzje o zatrzymaniu, co związki zawodowe sędziów odrzucają jako polityczną presję. Dla rozległej włoskiej diaspory — drugiej co do wielkości na świecie po Indiach — referendum ma równie duże znaczenie. Ponad 5 milionów uprawnionych wyborców mieszkających za granicą musiało odesłać karty do głosowania pocztą do lokalnych konsulatów do 14 marca. Menedżerowie ds. mobilności korporacyjnej zalecali włoskim pracownikom za granicą, by sprawdzili swoje zgłoszenie w AIRE (Rejestr Włochów Mieszkających za Granicą), po tym jak kilka ambasad, m.in. w Nowym Jorku i São Paulo, zgłosiło opóźnienia w dostarczaniu korespondencji, które mogłyby unieważnić tysiące głosów. Jeśli reforma zostanie zatwierdzona, Rada Najwyższa Sądownictwa (CSM) zostanie podzielona na dwa organy, wprowadzone zostaną oddzielne ścieżki kariery, a nadzór dyscyplinarny zostanie zaostrzony. Zwolennicy twierdzą, że zmniejszy to konflikty interesów i przyspieszy procesy karne, co jest częstą skargą zagranicznych inwestorów. Krytycy ostrzegają, że może to spowodować upolitycznienie sądów i osłabić niezależność wymiaru sprawiedliwości — obawy te podziela Komisja Europejska, która w zeszłym tygodniu przypomniała Rzymowi, że warunkowość praworządności może w skrajnych przypadkach zagrozić dostępowi do funduszy unijnych. Dla interesariuszy globalnej mobilności wynik referendum wpłynie na klimat regulacyjny, w którym kwestionowane są odmowy zezwoleń na pracę, decyzje o zatrzymaniu i deportacjach. Zwycięstwo „Tak” prawdopodobnie doda rządowi odwagi do kontynuowania porozumienia z Albanią oraz projektu dekretu, który czyni pracodawców współodpowiedzialnymi za nieudane repatriacje. Wynik „Nie” z kolei może zahamować agendę migracyjną i wywołać przetasowania w rządzie, wprowadzając niepewność w momencie, gdy firmy finalizują plany letnich delegacji.