Nowelizacja czeskiej ustawy o azylu wchodzi w życie, przyspieszając procedury i zaostrzając świadczenia

Również 12 czerwca weszła w życie istotna nowelizacja czeskiej ustawy o azylu (nr 325/1999 Sb.). Ministerstwo Spraw Wewnętrznych podkreśla, że zmiany mają na celu „przyspieszenie i usprawnienie” procedur azylowych oraz dostosowanie prawa krajowego do nowych wymogów UE. Większość wniosków złożonych po 12 czerwca musi być rozpatrzona w ciągu 120 dni, zamiast dotychczasowych 180 dni, z możliwością jednorazowego przedłużenia o 30 dni w skomplikowanych przypadkach. Odwołania będą rozpatrywane wyłącznie na piśmie, chyba że sąd zarządzi rozprawę ustną – co, jak twierdzą urzędnicy, może skrócić czas rozpatrywania spraw nawet o kilka miesięcy. Ustawa wprowadza także zmiany w warunkach przyjęcia. Dorośli wnioskodawcy będą mieli prawo do bezpłatnej opieki zdrowotnej jedynie w nagłych przypadkach oraz w zakresie usług związanych z ochroną zdrowia publicznego; pozostałe świadczenia będą musieli opłacać sami lub posiadać prywatne ubezpieczenie. Jednocześnie nowelizacja rozszerza ofertę kursów językowych i obywatelskich oraz wprowadza specjalne zabezpieczenia dla osób wrażliwych, w tym nieletnich bez opieki i ofiar handlu ludźmi. Nowy rozdział dotyczący sankcji daje Administracji Obiektów dla Uchodźców prawo do ograniczania świadczeń rzeczowych lub swobody poruszania się w ośrodku, jeśli wnioskodawcy naruszają regulamin. Krytycy ostrzegają, że przepisy mogą być stosowane zbyt szeroko i naruszać dyrektywy UE dotyczące standardów przyjęcia; Ministerstwo Spraw Wewnętrznych zapewnia jednak, że środki dyscyplinarne będą stosowane „oszczędnie i proporcjonalnie”. Dla pracodawców kluczowa jest kwestia czasu. Zgodnie z artykułem 42a, osoby ubiegające się o azyl mogą składać wniosek o pozwolenie na pracę po sześciu miesiącach; przy obecnym skróceniu czasu rozpatrywania do czterech miesięcy, wielu wnioskodawców uzyska status – i tym samym swobodny dostęp do rynku pracy – lub otrzyma odmowę jeszcze przed upływem tego okresu. Firmy, które dotąd korzystały z sześciomiesięcznego limitu, aby zatrudniać pracowników sezonowych, mogą więc zauważyć mniejszą liczbę dostępnych kandydatów i powinny rozważyć inne kanały migracyjne, takie jak Program dla Wykwalifikowanych Pracowników. Działy prawne powinny zaktualizować oferty pracy i wewnętrzne regulaminy, uwzględniając ograniczenia w dostępie do opieki zdrowotnej oraz możliwość nałożenia ograniczeń na osoby towarzyszące pracownikom podczas pobytu w ośrodkach. Zespoły HR powinny także śledzić nadchodzące rozporządzenie wykonawcze, które ma określić listę „osób wrażliwych” oraz programy obowiązkowych kursów integracyjnych.