Co pozwala, a czego nie pozwala Kodeks Graniczny Schengen podczas wzrostu migracji

Rozmowy o „zawieszeniu Hiszpanii w strefie Schengen”, które zalały media społecznościowe po wydarzeniach w Ceucie, nie mają podstaw prawnych – poinformowali eksperci w rozmowie z Cadena SER 31 lipca. Zgodnie z Kodeksem Granicznym Schengen, państwo członkowskie może przywrócić własne kontrole na granicach wewnętrznych, ale nie istnieje mechanizm wykluczenia innego członka. Kontrole mogą trwać miesiąc (w przypadku nagłego zagrożenia) lub sześć miesięcy (przy przewidywanym zagrożeniu), z możliwością przedłużenia w wyjątkowych sytuacjach, jednak każde przedłużenie musi być zgłoszone Komisji Europejskiej, Radzie i Parlamentowi Europejskiemu. Ponieważ Hiszpania i Włochy nie mają wspólnej granicy lądowej, decyzja Włoch dotyczy lotnisk i portów morskich. Linie lotnicze będą musiały przeprowadzać kontrole na wzór „wyjścia ze strefy Schengen” przy bramkach odlotów z Hiszpanii, aby uniknąć kar za przewóz osób niedopuszczonych do podróży. Dla firm przemieszczających pracowników po UE oznacza to powrót do wymogów specyficznych dla poszczególnych krajów, takich jak kontrole wizowe czy rejestracje pracowników delegowanych, które Schengen miało uprościć. Kancelarie prawne zalecają, aby pracownicy spoza UE posiadający zezwolenia ICT, Niebieską Kartę UE lub pozwolenia na transfer wewnątrzkorporacyjny nosili przy sobie zarówno paszport, jak i kartę pobytu, ponieważ służby graniczne w miejscu docelowym mogą nie mieć elektronicznego dostępu do baz danych o pobycie. Firmy powinny być także przygotowane na skutki uboczne: jeśli wiele państw wprowadzi kontrole, transport drogowy między Hiszpanią a resztą Europy może napotkać zatory przypominające kryzys migracyjny z 2015 roku. Specjaliści ds. mobilności powinni śledzić przeglądy „Skonsolidowanej Analizy Ryzyka” Komisji, które wyznaczają harmonogram zakończenia lub przedłużenia kontroli. Niewycofanie kontroli przez Włochy (lub inne państwo) po 30 dniach bez uzasadnienia może skutkować postępowaniem naruszeniowym, choć w praktyce Bruksela często wykazuje elastyczność, gdy w grę wchodzą kwestie migracji lub bezpieczeństwa. Podsumowując: strefa Schengen nie zniknie, ale jej obietnica swobodnego przemieszczania się coraz częściej podlega realnym naciskom politycznym, na które zespoły HR i podróży muszą być przygotowane.