Późnym wieczorem 16 września fiński rząd przedstawił Parlamentowi projekt ustawy HE 161/2026, proponujący szerokie zmiany w krajowym prawie wdrażającym dyrektywę UE dotyczącą studentów i naukowców. Projekt zakłada podniesienie miesięcznego wymogu finansowego na utrzymanie, skrócenie okresu, w którym absolwenci mogą pozostać w Finlandii w poszukiwaniu pracy, oraz wprowadzenie obowiązkowej znajomości języka fińskiego lub szwedzkiego dla osób rozpoczynających studia na poziomie wyższym. Obecnie studenci spoza UE muszą wykazać się 560 euro miesięcznie na koszty utrzymania; nowa propozycja podnosi tę kwotę do 790 euro, zgodnie z aktualizowanym przez Kela wskaźnikiem kosztów życia, oraz wymaga potwierdzenia środków na cały rok akademicki, a nie tylko na pierwsze sześć miesięcy. Zmiany dotyczą także praw do łączenia rodzin – osoby zależne będą mogły składać wniosek dopiero po ukończeniu przez głównego studenta pełnego roku studiów i wykazaniu wystarczających dochodów na utrzymanie całej rodziny. W przypadku naukowców reformy dotyczą głównie krótkoterminowej mobilności. Pobyty do 90 dni, które obecnie są zwolnione z wiz na mocy niektórych umów dwustronnych, będą wymagały szybkiego zgłoszenia oraz potwierdzenia posiadania kompleksowego ubezpieczenia zdrowotnego – jak tłumaczą urzędnicy, jest to konieczne, by wyeliminować „luki regulacyjne ujawnione podczas pandemii COVID-19”. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych argumentuje, że zaostrzenie wymogów finansowych i językowych pomoże ograniczyć wskaźnik rezygnacji ze studiów oraz niedopasowanie na rynku pracy, podkreślając, że w 2025 roku aż 28% studentów spoza UE podjęło pracę na niskokwalifikowanych stanowiskach w ciągu roku od przyjazdu. Z kolei Uniwersytety Finlandii (UNIFI) ostrzegają, że proponowane zmiany mogą zaszkodzić rządowym celom przyciągania talentów i skłonić kandydatów do wyboru Szwecji lub Estonii, gdzie progi finansowe są niższe. Międzynarodowe firmy korzystające z Finlandii jako centrum badawczo-rozwojowego powinny zatem przygotować się na dłuższe terminy realizacji i wyższe koszty relokacji po wejściu ustawy w życie – przewidywanym na styczeń 2027, po sześciomiesięcznym okresie przejściowym.
Źródło: Finlex – HE 161/2026
