Polen zegt dat gezamenlijke grenscontroles met Oekraïne naar Pools grondgebied kunnen verhuizen als aanvallen de Oekraïense grensovergangen bedreigen

Het Poolse Ministerie van Binnenlandse Zaken en Administratie (MSWiA) bevestigde op 22 oktober dat het bereid is Oekraïense grens- en douanebeambten controles op Pools grondgebied te laten uitvoeren, mocht de veiligheid van Oekraïense controleposten door Russische aanvallen in gevaar komen. Volgens de verklaring – eerst gemeld door PAP en samengevat door Autonews – zou het gaan om een **gezamenlijke controle**, waarbij voertuigen slechts één keer stoppen en inspecteurs uit beide landen zij aan zij werken. Hoewel vijf Pools-Oekraïense posten al gezamenlijke controles aan de Oekraïense kant toepassen, is de juridische basis voor dergelijke controles binnen het Schengengebied complexer. Volgens EU-regels mogen ambtenaren uit een niet-EU-land geen controles uitvoeren binnen de Unie zonder een bilateraal verdrag en voorafgaande kennisgeving aan de Europese Commissie. Warschau en Kiev onderhandelen sinds 2025 over zo’n akkoord, maar politieke terughoudendheid in het Europees Parlement – vooral van enkele Europarlementariërs die twijfelen aan de betrouwbaarheid van Oekraïense instanties – vertraagt het proces.

Vervoersorganisaties juichen het signaal toe. Raket- en drone-aanvallen hebben dit najaar herhaaldelijk geleid tot evacuaties van Oekraïense faciliteiten bij Yahodyn–Dorohusk, Zosin en andere drukke grensovergangen, waardoor de afhandeling urenlang stilviel. Door de formaliteiten naar de Poolse kant te verplaatsen, kunnen de doorstromingen ook tijdens luchtaanvallen doorgaan, al vergroot dit op zichzelf de fysieke capaciteit niet. Analisten wijzen erop dat de dagelijkse vrachtdruk op deze corridor nu al ongeveer 20% hoger ligt dan het aantal beschikbare doorgangsmomenten, waardoor wachtrijen kunnen blijven bestaan tenzij ook het personeel en de parkeerfaciliteiten worden uitgebreid.



Voor logistiek managers is de belangrijkste boodschap om het Oekraïense e-Queue-reserveringssysteem te blijven gebruiken en tegelijkertijd noodplannen te maken. Vervoerders wordt aangeraden chauffeurs extra brandstof en voorraden mee te geven en de Telegram-kanalen van beide grensdiensten te volgen voor actuele omleidingsinstructies. Op middellange termijn zullen bedrijven mogelijk hun routes en leveringsschema’s moeten aanpassen zodra een pilot voor gezamenlijke controles van start gaat, waarschijnlijk in 2027 als het verdrag in Brussel wordt goedgekeurd.

De aankondiging onderstreept uiteindelijk de vastberadenheid van Polen om zijn drukste oostelijke handelsroute open te houden ondanks de oorlog aan de grens. Door veilige controleplekken aan te bieden, wil Warschau levens beschermen, de Oekraïense exportinkomsten veiligstellen en Europese vervoerders geruststellen dat de zogenaamde Solidariteitsroutes ook deze winter open blijven.