Braki kadrowe zagrażają ambitnej akcji legalizacji migrantów w Hiszpanii

Decyzja Hiszpanii o uruchomieniu jednorazowego programu legalizacji pobytu dla szacowanych 500 000 nieudokumentowanych migrantów spotkała się z entuzjastycznym przyjęciem wielu pracodawców, którzy mają trudności ze znalezieniem pracowników w sektorach takich jak gastronomia, rolnictwo czy opieka nad osobami starszymi. Jednak zaledwie na sześć tygodni przed otwarciem trzy miesięcznego okna aplikacyjnego w kwietniu, sami urzędnicy odpowiedzialni za rejestrację napływu wniosków biją na alarm. Rzecznik związków zawodowych, César José Pérez Gómez, powiedział dziennikowi 20 Minutos, że 1830 pracowników urzędów imigracyjnych „zostało zatrudnionych dla Hiszpanii z 2006 roku”, kiedy liczba cudzoziemców wynosiła około 3 milionów. „Dziś mamy do czynienia z ponad 12 milionami obcokrajowców – bez dodatkowego personelu i budżetu” – ostrzegł. Pracownicy pierwszej linii zgłaszają nawet sześciomiesięczne opóźnienia w umawianiu wizyt w Madrycie, Barcelonie i Maladze. Obawiają się „załamania” systemu, gdy między 1 kwietnia a 30 czerwca wpłynie pół miliona dodatkowych wniosków o pobyt, z których każdy wymaga weryfikacji tożsamości, sprawdzenia karalności i rejestracji w systemie ubezpieczeń społecznych. Ponieważ plan oparty na dekrecie królewskim zobowiązuje władze do wydania decyzji w ciągu kolejnych trzech miesięcy, pracownicy twierdzą, że harmonogram jest „ludzko niemożliwy” do zrealizowania bez pilnego dofinansowania na nadgodziny, modernizację cyfrową i zatrudnienie tymczasowe. Dla międzynarodowych firm wysyłających pracowników do Hiszpanii lub korzystających z lokalnych podwykonawców, to sygnał ostrzegawczy. Odnowienia wiz, wnioski o łączenie rodzin i zatwierdzenia karty Blue Card UE są już obsługiwane przez tę samą platformę Extranjería. Każde spowolnienie systemowe grozi opóźnieniami w rozpoczęciu pracy, przerwami w ubezpieczeniu społecznym i problemami z podróżami w strefie Schengen dla delegowanych pracowników. Menedżerowie ds. mobilności międzynarodowej są więc radzeni, by planować odnowienia z wyprzedzeniem, wydłużać harmonogramy projektów i uwzględniać koszty wsparcia prawnego. W praktyce dotknięci pracownicy powinni codziennie korzystać z aplikacji „Cita Previa Extranjería”, by łapać odwołane terminy, utrzymywać ważne paszporty na wypadek opóźnień w odnowieniach w kraju oraz mieć przy sobie potwierdzenia złożenia wniosków podczas podróży. Pracodawcy mogą natomiast ograniczyć ryzyko, przygotowując już teraz tłumaczenia dokumentów i zaświadczenia lekarskie, zanim kwietniowy napływ wniosków przeciąży urzędy. Patrząc w przyszłość, ta sytuacja uwypukla strukturalną niezgodność między nowoczesnymi potrzebami hiszpańskiego rynku pracy a administracją migracyjną, która wciąż działa na poziomie sprzed kryzysu finansowego. Obserwatorzy obawiają się, że jeśli rząd Sáncheza nie połączy legalizacji z trwałym zwiększeniem zatrudnienia i inwestycjami w e-administrację, dzisiejszy gest humanitarny może zamienić się jutro w biurokratyczne zatory – z bezpośrednimi kosztami dla konkurencyjności biznesu.