Pakt UE w sprawie migracji i azylu wchodzi w życie, Praga domaga się wyłączenia z obowiązkowej solidarności

Tuż przed północą 12 czerwca, długo dyskutowany Pakt UE dotyczący Migracji i Azylu oficjalnie wszedł w życie we wszystkich 27 państwach członkowskich. Nowy pakiet legislacyjny wprowadza obowiązkowe kontrole wszystkich przybyszów spoza UE, przyspieszone procedury azylowe i powrotowe na granicach zewnętrznych, obowiązkową bazę danych biometrycznych oraz – co budzi najwięcej kontrowersji – „mechanizm solidarności”, który nakłada na każde państwo członkowskie obowiązek przyjęcia określonej liczby osób ubiegających się o azyl lub wniesienia corocznej składki finansowej.

Dla Czech rozpoczęcie obowiązywania paktu to nie tylko formalność. Minister spraw wewnętrznych Lubomír Metnar potwierdził, że Praga oficjalnie wystąpiła o roczne odstępstwo od mechanizmu solidarności, argumentując, że kraj już teraz gości ponad pół miliona ukraińskich uchodźców objętych ochroną tymczasową. Komisja Europejska sygnalizuje elastyczność na rok 2026, jednak czeskie władze obawiają się wysokich kar w kolejnych latach, jeśli zwolnienie nie zostanie przedłużone. Firmy korzystające z delegacji wewnątrz UE lub sezonowej pracy spoza UE powinny więc uważnie śledzić, czy Praga ostatecznie zgodzi się na składki finansowe lub ograniczone relokacje, ponieważ zmniejszenie funduszy unijnych może oznaczać zaostrzenie krajowych limitów wizowych.



Pakt upraszcza także rewizję Kodeksu Granicznego Schengen, umożliwiając państwom na pierwszej linii, takim jak Włochy, Hiszpania i Grecja, przetrzymywanie osób ubiegających się o azyl w nowych „centrach kontrolnych” na granicach nawet do 12 tygodni. Czeskie firmy działające w tych krajach powinny przygotować się na dłuższe terminy przyjmowania pracowników spoza UE i zalecać podróżującym pracownikom posiadanie dokumentów potwierdzających prawo do pobytu lub pracy podczas przekraczania zewnętrznych granic Schengen.

Z punktu widzenia zgodności z przepisami, czescy pracodawcy muszą teraz upewnić się, że wszyscy delegowani spoza UE zostali zarejestrowani biometrycznie w nadchodzącym Systemie Wjazdu/Wyjazdu (EES). Działy HR powinny zaktualizować listy kontrolne dla pracowników delegowanych, ponieważ brak terminowego odnotowania wyjazdu może wywołać automatyczne alerty o przekroczeniu dozwolonego pobytu po uruchomieniu EES jesienią 2026 roku. Międzynarodowe korporacje powinny także zweryfikować plany zarządzania kryzysowego – pakt daje agencjom UE możliwość uruchomienia klauzuli „instrumentalizacji”, która może zawiesić ruch bezwizowy z kraju spoza UE uznanego za ułatwiający nielegalną migrację.

Na koniec, debata polityczna w Pradze wciąż trwa. Partie opozycyjne oskarżają rząd o podważanie jedności UE, podczas gdy izby gospodarcze obawiają się, że wyłącznie finansowe odstępstwo może w dłuższej perspektywie okazać się droższe niż przyjęcie niewielkiej kwoty relokacyjnej wraz z funduszami unijnymi na infrastrukturę. Pierwsze raporty dotyczące zgodności mają zostać złożone we wrześniu; do tego czasu czeskie zespoły HR, ds. mobilności i podróży będą miały jaśniejszy obraz tego, jak pakt wpłynie na kształtowanie polityki imigracyjnej kraju w cyklach budżetowych na 2027 rok.