Badanie Rady Federalnej Szwajcarii ostrzega przed ogromnymi kosztami na granicach włosko-szwajcarskich w przypadku upadku strefy Schengen

Nowe badanie wpływu, zlecone przez Szwajcarską Radę Federalną i opublikowane 18 września, wywołało poruszenie wśród społeczności transgranicznej w Lombardii i Piemont. Raport Ecoplan, podsumowany 19 września przez specjalistyczny portal Frontaliere Ticino, analizuje hipotetyczne wyjście Szwajcarii z systemu Schengen/Dublin. Wnioski są alarmujące: systematyczne kontrole paszportowe na przejściach takich jak Chiasso-Brogeda, Stabio i Ponte Tresa spowodowałyby codzienne kolejki o łącznym czasie oczekiwania wynoszącym 422 000 godzin – co odpowiada 48 latom straconego czasu na dobę. Roczne koszty dojazdów dla włoskich pracowników transgranicznych wzrosłyby o 1,1–2,3 miliarda euro, a nawet do 60% z 87 000 Włochów zatrudnionych obecnie w Szwajcarii mogłoby być zmuszonych do przeprowadzki lub rezygnacji z pracy.

Badanie szacuje także szersze skutki makroekonomiczne: szwajcarski PKB mógłby się skurczyć nawet o 3,9%, a dochód na mieszkańca spadłby o 1300 CHF. Przewidywane są straty w turystyce na poziomie 320–810 milionów CHF oraz dodatkowe koszty procedur azylowych sięgające 824 milionów CHF. Kluczowe jest podkreślenie, że oszczędności wynikające z zaprzestania wpłat do budżetu Schengen (około 190 milionów CHF rocznie) pokryłyby zaledwie jedną dziesiątą nowych wydatków na zarządzanie granicą, które obejmowałyby dodatkowe służby graniczne, nowe systemy IT i modernizację infrastruktury.



Dla włoskich pracodawców w korytarzu przemysłowym Mediolan-Ticino liczby te są niepokojące. Kierownicy zakładów, którzy już teraz borykają się z niedoborem pracowników w precyzyjnej inżynierii i naukach przyrodniczych, ostrzegają, że utrata tysięcy wykwalifikowanych pracowników transgranicznych może zakłócić harmonogramy produkcji w ciągu kilku tygodni. Logistycy zwracają uwagę, że autostrada A9/A2 obsługuje handel o wartości 90 miliardów euro rocznie; nawet dwuminutowe opóźnienie na ciężarówkę mogłoby zaburzyć łańcuchy dostaw just-in-time. Dyrektorzy HR są zachęcani do testowania programów mobilności: przygotowania awaryjnych dodatków mieszkaniowych dla pracowników, którzy mogą być zmuszeni do przeprowadzki, klauzul dotyczących pracy zdalnej, aby utrzymać zgodność umów szwajcarskich z włoskimi przepisami podatkowymi, oraz zmiany rozkładów autobusów wahadłowych uwzględniające dłuższe oczekiwanie na granicy.

Doradcy ds. imigracji zauważają, że większe poleganie na szwajcarskich pozwoleniach na pracę dla pracowników w pełni rezydujących wymagałoby nowych kwot w ramach dwustronnej Umowy o swobodnym przepływie osób, co wprowadza kolejny poziom złożoności. Choć scenariusz jest hipotetyczny – rząd szwajcarski już zalecił odrzucenie inicjatywy obywatelskiej dążącej do przywrócenia stałych kontroli – czas publikacji raportu ma znaczenie. W październiku w Szwajcarii odbędą się wybory federalne, a kwestie graniczne zajmują ważne miejsce w kampanii wyborczej. Włoskie korporacje międzynarodowe uważnie śledzą debatę i lobbują na rzecz szybkiego i jednoznacznego potwierdzenia zobowiązania do systemu Schengen.