Rozpoczyna się Złoty Tydzień, a rozszerzone przepisy Chin dotyczące zakazu wyjazdów komplikują podróże zagraniczne

Święto Narodowe Chin, czyli tzw. „Złoty Tydzień” (1–7 października), tradycyjnie wywołuje jedną z największych fal podróży zagranicznych w ciągu roku. Jednak prawnicy ostrzegają, że w tym roku panuje zupełnie inna atmosfera. Zaledwie na dwa tygodnie przed świętem weszło w życie nowe Rozporządzenie Rady Państwa dotyczące kontroli wyjazdów i wjazdów (nr 841), które znacznie rozszerza zakres sytuacji, w których obywatele Chin – a w niektórych przypadkach także cudzoziemcy – mogą zostać pozbawieni prawa do opuszczenia kraju. Nowe przepisy pozwalają na zakazy wyjazdu trwające nawet do trzech lat wobec osób podejrzanych o zagrożenie bezpieczeństwa narodowego, naruszenie przepisów dotyczących kontroli eksportu lub udział w transgranicznych oszustwach telekomunikacyjnych. Organizacje monitorujące prawa człowieka zwracają uwagę, że sformułowania dają władzom szeroką dowolność w interpretacji. Human Rights Watch podkreśla, że regulacja „praktycznie pozwala urzędnikom arbitralnie decydować, kto może opuścić Chiny” i może być wykorzystywana do blokowania wyjazdów menedżerom, naukowcom, a nawet członkom rodzin. Analizy baz danych sądowych przeprowadzone przez Safeguard Defenders pokazują, że liczba spraw związanych z zakazami wyjazdu wzrosła z 89 w 2016 roku do niemal 189 000 w 2025 roku, co świadczy o szybkim wzroście stosowania tego narzędzia. Z punktu widzenia mobilności korporacyjnej nowe przepisy wprowadzają dodatkową niepewność w planowaniu międzynarodowych delegacji. Międzynarodowe firmy prowadzące badania i rozwój lub operacje związane z technologiami podlegającymi kontroli eksportowej w Chinach muszą liczyć się z ryzykiem, że kluczowi pracownicy lub ich rodziny mogą nie otrzymać zgody na udział w zagranicznych spotkaniach czy szkoleniach. Firmy zajmujące się zarządzaniem podróżami już teraz zalecają klientom przygotowanie planów awaryjnych oraz dbanie, by pracownicy przewożący wrażliwe dane podróżowali wyłącznie z „czystymi” urządzeniami. Dla indywidualnych podróżnych praktyczne wskazówki są jasne: należy z wyprzedzeniem sprawdzić swój status imigracyjny, mieć przy sobie dokumenty potwierdzające uregulowanie wszelkich zaległości administracyjnych (podatki, sprawy sądowe itp.) oraz zarezerwować więcej czasu na lotnisku na ewentualne dodatkowe kontrole. Firmy, które polegają na szybkiej mobilności transgranicznej – zwłaszcza w sektorach takich jak półprzewodniki, sztuczna inteligencja czy zaawansowana produkcja – powinny przejrzeć wewnętrzne programy zgodności i mieć pod ręką wsparcie prawne w okresie świątecznym. Choć Pekin twierdzi, że nowe przepisy mają na celu zwalczanie przestępczości i nielegalnego transferu technologii, ich wprowadzenie tuż przed największym w roku okresem wyjazdów zagranicznych wskazuje na polityczną zmianę w kierunku zaostrzenia kontroli nad mobilnością ludzi. Firmy działające na rynku chińskim powinny uważnie obserwować, jak rygorystycznie nowe przepisy będą egzekwowane po „Złotym Tygodniu” oraz czy Narodowa Administracja Imigracyjna (NIA) wyda dodatkowe wytyczne.