
Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) vừa ban hành quy định mới sẽ thay đổi căn bản thời gian lưu trú của phần lớn sinh viên F-1 học thuật và J-1 trao đổi tại Hoa Kỳ. Bắt đầu từ tháng 9, sinh viên nhập cảnh sau thời điểm này sẽ chỉ được cấp phép lưu trú cố định tối đa 4 năm. Để tiếp tục học tập hoặc tham gia thực tập sau khi hoàn thành khóa học, họ phải nộp đơn xin gia hạn và đáp ứng thêm các yêu cầu kiểm tra tuân thủ.
Trong hơn nửa thế kỷ qua, sinh viên quốc tế được phép ở lại theo “thời gian học tập,” nghĩa là họ có thể ở lại Mỹ miễn là duy trì khóa học toàn thời gian. Các trường đại học, đặc biệt là những cơ sở nghiên cứu có chương trình tiến sĩ thường kéo dài hơn 4 năm, cho rằng giới hạn mới sẽ tạo thêm thủ tục rườm rà và gây khó khăn trong việc lên kế hoạch chương trình học. Các hiệp hội giáo dục đại học cảnh báo rằng các cán bộ trường được chỉ định sẽ phải xử lý lượng lớn đơn xin gia hạn, trong khi DHS cần thêm nguồn lực đáng kể để giải quyết kịp thời.
DHS lập luận rằng chính sách này nhằm đóng một “kẽ hở” cho phép một số sinh viên ở lại vô thời hạn bằng cách đổi ngành học hoặc chuyển trường. Bộ trưởng Markwayne Mullin cho biết quy định mới sẽ “khôi phục khả năng sàng lọc, kiểm tra và giám sát người nhập cư trong lãnh thổ chúng ta.” Quy định cuối cùng cũng siết chặt việc đổi chương trình học giữa chừng, yêu cầu phải có sự chấp thuận của chính phủ trong nhiều trường hợp.
Các trường đại học phản bác rằng sinh viên quốc tế vốn đã là nhóm không di dân được giám sát chặt chẽ nhất: họ được theo dõi qua cơ sở dữ liệu SEVIS, phải báo thay đổi địa chỉ trong vòng 10 ngày và phải xin mẫu I-20 mới mỗi khi đổi ngành học. Các nhà phê bình lo ngại quy định mới sẽ làm giảm sức hút đối với nhân tài và khiến số lượng sinh viên quốc tế tiếp tục giảm, vốn đã giảm liên tục từ năm 2023. Các nhóm doanh nghiệp lưu ý rằng hơn một nửa số sinh viên cao học ngành STEM tại Mỹ là sinh viên quốc tế; giới hạn thời gian lưu trú có thể làm thu hẹp nguồn nhân lực tương lai cho các công ty công nghệ Mỹ.
Lời khuyên thực tế cho nhà tuyển dụng và sinh viên: (1) tính toán giới hạn 4 năm vào kế hoạch giáo dục và nhân sự nghiên cứu dài hạn; (2) chuẩn bị cho nhu cầu tăng cao về hỗ trợ gia hạn thời gian chờ và gia hạn Thực tập Tùy chọn (OPT); (3) theo dõi hướng dẫn sắp tới của DHS về cách đánh giá “lý do học thuật thuyết phục” để xin gia hạn. Các trường đại học nên bắt đầu xây dựng mẫu hồ sơ xin gia hạn ngay từ bây giờ để giảm thiểu gián đoạn khi quy định có hiệu lực.
Trong hơn nửa thế kỷ qua, sinh viên quốc tế được phép ở lại theo “thời gian học tập,” nghĩa là họ có thể ở lại Mỹ miễn là duy trì khóa học toàn thời gian. Các trường đại học, đặc biệt là những cơ sở nghiên cứu có chương trình tiến sĩ thường kéo dài hơn 4 năm, cho rằng giới hạn mới sẽ tạo thêm thủ tục rườm rà và gây khó khăn trong việc lên kế hoạch chương trình học. Các hiệp hội giáo dục đại học cảnh báo rằng các cán bộ trường được chỉ định sẽ phải xử lý lượng lớn đơn xin gia hạn, trong khi DHS cần thêm nguồn lực đáng kể để giải quyết kịp thời.
DHS lập luận rằng chính sách này nhằm đóng một “kẽ hở” cho phép một số sinh viên ở lại vô thời hạn bằng cách đổi ngành học hoặc chuyển trường. Bộ trưởng Markwayne Mullin cho biết quy định mới sẽ “khôi phục khả năng sàng lọc, kiểm tra và giám sát người nhập cư trong lãnh thổ chúng ta.” Quy định cuối cùng cũng siết chặt việc đổi chương trình học giữa chừng, yêu cầu phải có sự chấp thuận của chính phủ trong nhiều trường hợp.
Các trường đại học phản bác rằng sinh viên quốc tế vốn đã là nhóm không di dân được giám sát chặt chẽ nhất: họ được theo dõi qua cơ sở dữ liệu SEVIS, phải báo thay đổi địa chỉ trong vòng 10 ngày và phải xin mẫu I-20 mới mỗi khi đổi ngành học. Các nhà phê bình lo ngại quy định mới sẽ làm giảm sức hút đối với nhân tài và khiến số lượng sinh viên quốc tế tiếp tục giảm, vốn đã giảm liên tục từ năm 2023. Các nhóm doanh nghiệp lưu ý rằng hơn một nửa số sinh viên cao học ngành STEM tại Mỹ là sinh viên quốc tế; giới hạn thời gian lưu trú có thể làm thu hẹp nguồn nhân lực tương lai cho các công ty công nghệ Mỹ.
Lời khuyên thực tế cho nhà tuyển dụng và sinh viên: (1) tính toán giới hạn 4 năm vào kế hoạch giáo dục và nhân sự nghiên cứu dài hạn; (2) chuẩn bị cho nhu cầu tăng cao về hỗ trợ gia hạn thời gian chờ và gia hạn Thực tập Tùy chọn (OPT); (3) theo dõi hướng dẫn sắp tới của DHS về cách đánh giá “lý do học thuật thuyết phục” để xin gia hạn. Các trường đại học nên bắt đầu xây dựng mẫu hồ sơ xin gia hạn ngay từ bây giờ để giảm thiểu gián đoạn khi quy định có hiệu lực.
Nguồn: WBUR / Associated Press