EU presenteert actieplan voor hogesnelheidstreinen – Duitsland als cruciale maar problematische schakel

De Europese Commissie presenteerde op 14 november een ambitieus actieplan om de reistijden per trein tussen grote EU-steden tegen 2040 te halveren. Hogesnelheidstreinen worden daarin gezien als de ruggengraat van een klimaatneutraal vervoersnetwerk. Transportcommissaris Apostolos Tzitzikostas noemde in Rome de trajecten Berlijn-Kopenhagen in vier uur en München-Rome in zes uur als voorbeelddoelen. Brussel schat dat het programma minstens €345 miljard zal kosten voor nieuwe of verbeterde spoorlijnen en materieel, oplopend tot meer dan €500 miljard tegen 2050.

Duitsland, geografisch centraal gelegen en al met meer dan 1.700 km hogesnelheidslijnen, speelt een cruciale rol in het plan. Toch krijgt spoorwegmaatschappij Deutsche Bahn kritiek vanwege vertragingen, personeelstekorten en verouderde infrastructuur. Daarom combineert het Commissieplan investeringen in infrastructuur met hervormingen in regelgeving: geharmoniseerde ticketing, open toegang voor concurrentie en versnelde vergunningverlening voor grensoverschrijdende projecten. Begin 2026 wordt een wetsvoorstel verwacht over doorlopende tickets, dat de technologische blokkade kan doorbreken die nu nog naadloze boekingen tussen Berlijn en Parijs verhindert.



Voor mobiliteitsmanagers in het bedrijfsleven betekent dit plan dat zakelijke reizen binnen de EU onder de 1.000 km steeds vaker van het vliegtuig naar de trein zullen verschuiven. Duitse bedrijven met duurzaamheidsdoelstellingen – vooral in consultancy, financiën en technologie – kunnen hun Scope 3-uitstoot verlagen door medewerkers via het uitgebreide spoornetwerk te laten reizen. Op korte termijn zal er echter waarschijnlijk meer hinder zijn: werkzaamheden aan de corridor Stuttgart–Ulm–Augsburg en de upgrade van het knooppunt Frankfurt zullen de capaciteit de komende vijf jaar beperken.

Lufthansa onderhandelt ondertussen met het Duitse ministerie van Verkeer over ‘rail-air codeshare’-afspraken, waarbij aansluitende vluchten tussen Frankfurt en Düsseldorf worden vervangen door hogesnelheidstreinen zodra de reistijd onder de twee uur komt. Analisten verwachten dat het netwerk in 2040 het aantal binnenlandse vluchten in Duitsland met tot wel 45 procent kan verminderen.

Kleine en middelgrote ondernemingen doen er goed aan de subsidies van het Connecting Europe Facility in de gaten te houden. Deze zullen deels digitale pilots voor ticketintegratie en bedrijfsrailpassen ondersteunen. De Commissie wees ook op het Duitse, momenteel slapende, tolbedrijf Toll Collect als mogelijke dataplatform voor dynamische spoorprijsstelling – een teken dat de Duitse industrie een belangrijke rol zal spelen in de slimme backoffice van het Europese spoornetwerk.