
Het Duitse Federale Ministerie van Binnenlandse Zaken heeft stilletjes de “tijdelijke” grenscontroles die het in september opnieuw invoerde bij alle negen landgrenzen van het land verlengd. De verlenging werd op 26 december gepubliceerd in de officiële Bundesanzeiger. Dit betekent dat de Bundespolizei tot minstens 15 maart 2026 doorgaat met steekproefsgewijze identiteitscontroles van auto’s, bussen en treinen die binnenkomen vanuit Oostenrijk, Tsjechië, Polen, Denemarken, Nederland, Luxemburg, Frankrijk en Zwitserland.
Berlijn herintroduceerde de vaste controles drie maanden geleden na een toename van onregelmatige grensovergangen via de Balkanroute en de ontmanteling van meerdere mensensmokkelnetwerken.
Voor global mobility- en travelmanagers heeft deze beslissing directe operationele gevolgen. Reizigers die over land aankomen – zelfs bij korte ritten vanuit Salzburg of Amsterdam – moeten opnieuw extra tijd inplannen voor controles. Niet-EU-werknemers die normaal gesproken volstaan met verblijfskaarten in plaats van paspoorten, wordt sterk aangeraden beide documenten mee te nemen; de controleurs hebben ruime bevoegdheid om toegang te weigeren als de identiteit ter plekke niet kan worden vastgesteld. Vervoerders van waardevolle of tijdkritische vracht via Silezië en Brandenburg melden al vertragingen tot 45 minuten per vrachtwagen, kosten die worden doorberekend aan de verladers.
Juridisch gezien nadert deze verlenging de maximale termijn van zes maanden die de Europese Commissie tolereert voor interne Schengen-controles. Volgens artikel 25 van de Schengen Grenscode is voor een verdere verlenging na maart expliciete goedkeuring van Brussel vereist. Minister van Binnenlandse Zaken Nancy Faeser verdedigde de maatregel met het argument dat “mensensmokkelnetwerken zich snel aanpassen en een ernstige bedreiging voor de openbare orde blijven vormen.” Critici, waaronder de Duitse Kamers van Koophandel, waarschuwen dat voortdurende verlengingen het risico met zich meebrengen dat een maatregel die bedoeld is voor uitzonderlijke crisissituaties genormaliseerd wordt en het kernprincipe van Schengen – vrij verkeer zonder belemmeringen – ondermijnt.
Op korte termijn dienen bedrijven hun reisbeleid aan te passen, reizigers en forenzen te adviseren altijd een paspoort bij zich te dragen en extra reistijd in te calculeren voor grensoverschrijdende afspraken. Mobiliteitsteams die Franse of Nederlandse forenzen naar de Rijnregio begeleiden, moeten mogelijk ook de dagvergoedingen en werktijdregistraties herzien. Werkgevers van gedetacheerde werknemers doen er goed aan te beseffen dat steekproefscontroles aanleiding kunnen geven tot inspectiebezoeken; het is verstandig om A1-verklaringen en documentatie over het Duitse minimumloon paraat te hebben als risicobeperkende maatregel.
Vooruitkijkend verwachten veel waarnemers dat het onderwerp begin maart opnieuw op de agenda komt wanneer Duitsland verdere verlenging aan Brussel moet verantwoorden. Als het aantal onregelmatige grensovergangen blijft dalen – zoals voorlopige cijfers van december suggereren – zou in het voorjaar een volledige heropening van de grenzen kunnen volgen, wat de druk op zakelijke reisplanningen net op tijd voor het zomerseizoen van conferenties zou verlichten.
Berlijn herintroduceerde de vaste controles drie maanden geleden na een toename van onregelmatige grensovergangen via de Balkanroute en de ontmanteling van meerdere mensensmokkelnetwerken.
Voor global mobility- en travelmanagers heeft deze beslissing directe operationele gevolgen. Reizigers die over land aankomen – zelfs bij korte ritten vanuit Salzburg of Amsterdam – moeten opnieuw extra tijd inplannen voor controles. Niet-EU-werknemers die normaal gesproken volstaan met verblijfskaarten in plaats van paspoorten, wordt sterk aangeraden beide documenten mee te nemen; de controleurs hebben ruime bevoegdheid om toegang te weigeren als de identiteit ter plekke niet kan worden vastgesteld. Vervoerders van waardevolle of tijdkritische vracht via Silezië en Brandenburg melden al vertragingen tot 45 minuten per vrachtwagen, kosten die worden doorberekend aan de verladers.
Juridisch gezien nadert deze verlenging de maximale termijn van zes maanden die de Europese Commissie tolereert voor interne Schengen-controles. Volgens artikel 25 van de Schengen Grenscode is voor een verdere verlenging na maart expliciete goedkeuring van Brussel vereist. Minister van Binnenlandse Zaken Nancy Faeser verdedigde de maatregel met het argument dat “mensensmokkelnetwerken zich snel aanpassen en een ernstige bedreiging voor de openbare orde blijven vormen.” Critici, waaronder de Duitse Kamers van Koophandel, waarschuwen dat voortdurende verlengingen het risico met zich meebrengen dat een maatregel die bedoeld is voor uitzonderlijke crisissituaties genormaliseerd wordt en het kernprincipe van Schengen – vrij verkeer zonder belemmeringen – ondermijnt.
Op korte termijn dienen bedrijven hun reisbeleid aan te passen, reizigers en forenzen te adviseren altijd een paspoort bij zich te dragen en extra reistijd in te calculeren voor grensoverschrijdende afspraken. Mobiliteitsteams die Franse of Nederlandse forenzen naar de Rijnregio begeleiden, moeten mogelijk ook de dagvergoedingen en werktijdregistraties herzien. Werkgevers van gedetacheerde werknemers doen er goed aan te beseffen dat steekproefscontroles aanleiding kunnen geven tot inspectiebezoeken; het is verstandig om A1-verklaringen en documentatie over het Duitse minimumloon paraat te hebben als risicobeperkende maatregel.
Vooruitkijkend verwachten veel waarnemers dat het onderwerp begin maart opnieuw op de agenda komt wanneer Duitsland verdere verlenging aan Brussel moet verantwoorden. Als het aantal onregelmatige grensovergangen blijft dalen – zoals voorlopige cijfers van december suggereren – zou in het voorjaar een volledige heropening van de grenzen kunnen volgen, wat de druk op zakelijke reisplanningen net op tijd voor het zomerseizoen van conferenties zou verlichten.