De Commissie Politieke Instellingen van de Zwitserse Nationale Raad heeft op 24 januari 2026 een streep gehaald door de plannen van voorstanders die de wachttijd voor het verkrijgen van een Zwitsers paspoort willen verkorten. Met 17 stemmen tegen 8 adviseerde de commissie de voltallige Kamer van Afgevaardigden om het volksinitiatief “Voor moderne burgerrechten (democratie-initiatie)” af te wijzen. Dit initiatief wil dat de federale overheid – en niet de kantons – de enige instantie wordt die beslist over het staatsburgerschap, en dat de meeste buitenlandse inwoners al na vijf jaar legaal verblijf kunnen naturaliseren.
De initiatiefnemers stellen dat het huidige naturalisatiesysteem in Zwitserland duur, onvoorspelbaar en verouderd is. Momenteel moeten buitenlanders meestal tien jaar verblijven, slagen voor taal- en integratietests op kantonnaal niveau en goedkeuring krijgen van gemeentelijke, kantonnale en federale instanties. Omdat elk kanton zijn eigen tarieven en procedures hanteert, variëren de kosten van enkele honderden tot duizenden Zwitserse frank en verschillen de verwerkingstijden sterk. Hervormers vinden dat deze versnippering talenten die internationaal mobiel zijn afschrikt, terwijl zij zich juist langdurig in Zwitserland en de economie willen vestigen.
![Zwitserse parlementaire commissie blokkeert initiatief voor versnelde naturalisatie]()
De meerderheid van de commissie stelde daartegenover dat het staatsburgerschap een zaak is van regionale soevereiniteit, verankerd in de federale grondwet. Tegenstanders van het initiatief vinden bovendien dat vijf jaar te kort is om duurzame integratie en kennis van het Zwitserse burgerschap aan te tonen. Ze vrezen dat een plotselinge wijziging kan leiden tot een stortvloed aan aanvragen, waardoor migratiekantoren overbelast raken en er politieke tegenreacties ontstaan in een land waar immigratie een gevoelig thema blijft.
Voor werkgevers en managers van internationale mobiliteit betekent deze stemming dat een snelle route naar het staatsburgerschap op korte termijn onwaarschijnlijk is. Hoogopgeleid buitenlands personeel zal dus nog minstens tien jaar afhankelijk blijven van verlengingen van verblijfs- en werkvergunningen voordat ze kunnen profiteren van de reisvrijheden en toegang tot de EU-arbeidsmarkt die een Zwitsers paspoort biedt. HR-teams doen er goed aan om expatopdrachten te blijven plannen binnen de bestaande termijnen van B- en C-vergunningen en duidelijk te communiceren over de obstakels voor permanente vestiging.
De voltallige Kamer van Afgevaardigden zal het initiatief later dit voorjaar bespreken. Tenzij het parlementaire sentiment verandert, wordt verwacht dat het voorstel uiteindelijk aan een nationaal referendum wordt voorgelegd – een proces dat elke hervorming waarschijnlijk tot ver in 2027 of later zal vertragen.
De initiatiefnemers stellen dat het huidige naturalisatiesysteem in Zwitserland duur, onvoorspelbaar en verouderd is. Momenteel moeten buitenlanders meestal tien jaar verblijven, slagen voor taal- en integratietests op kantonnaal niveau en goedkeuring krijgen van gemeentelijke, kantonnale en federale instanties. Omdat elk kanton zijn eigen tarieven en procedures hanteert, variëren de kosten van enkele honderden tot duizenden Zwitserse frank en verschillen de verwerkingstijden sterk. Hervormers vinden dat deze versnippering talenten die internationaal mobiel zijn afschrikt, terwijl zij zich juist langdurig in Zwitserland en de economie willen vestigen.
De meerderheid van de commissie stelde daartegenover dat het staatsburgerschap een zaak is van regionale soevereiniteit, verankerd in de federale grondwet. Tegenstanders van het initiatief vinden bovendien dat vijf jaar te kort is om duurzame integratie en kennis van het Zwitserse burgerschap aan te tonen. Ze vrezen dat een plotselinge wijziging kan leiden tot een stortvloed aan aanvragen, waardoor migratiekantoren overbelast raken en er politieke tegenreacties ontstaan in een land waar immigratie een gevoelig thema blijft.
Voor werkgevers en managers van internationale mobiliteit betekent deze stemming dat een snelle route naar het staatsburgerschap op korte termijn onwaarschijnlijk is. Hoogopgeleid buitenlands personeel zal dus nog minstens tien jaar afhankelijk blijven van verlengingen van verblijfs- en werkvergunningen voordat ze kunnen profiteren van de reisvrijheden en toegang tot de EU-arbeidsmarkt die een Zwitsers paspoort biedt. HR-teams doen er goed aan om expatopdrachten te blijven plannen binnen de bestaande termijnen van B- en C-vergunningen en duidelijk te communiceren over de obstakels voor permanente vestiging.
De voltallige Kamer van Afgevaardigden zal het initiatief later dit voorjaar bespreken. Tenzij het parlementaire sentiment verandert, wordt verwacht dat het voorstel uiteindelijk aan een nationaal referendum wordt voorgelegd – een proces dat elke hervorming waarschijnlijk tot ver in 2027 of later zal vertragen.
Bron: SWI swissinfo.ch
