Szwajcarska komisja parlamentarna odrzuca inicjatywę szybkiego nadawania obywatelstwa

Komisja ds. Instytucji Politycznych Rady Narodowej Szwajcarii 24 stycznia 2026 roku odrzuciła propozycję skrócenia czasu oczekiwania na szwajcarski paszport. Głosem 17 do 8 członkowie komisji zarekomendowali całemu niższemu domowi parlamentu odrzucenie inicjatywy obywatelskiej „Na rzecz nowoczesnych praw obywatelskich (inicjatywa demokratyczna)”, która zakłada, że to rząd federalny, a nie kantony, miałby być jedynym organem decydującym o obywatelstwie oraz że większość cudzoziemców mogłaby ubiegać się o naturalizację po zaledwie pięciu latach legalnego pobytu.

Autorzy inicjatywy argumentują, że obecny system naturalizacji w Szwajcarii jest kosztowny, nieprzewidywalny i przestarzały. Obecnie cudzoziemcy muszą zwykle mieszkać przez dziesięć lat, zdać kantonalne testy językowe i integracyjne oraz uzyskać zgody na poziomie gminnym, kantonalnym i federalnym. Ponieważ każdy kanton ustala własne opłaty i procedury, koszty mogą się wahać od kilkuset do kilku tysięcy franków szwajcarskich, a czas oczekiwania jest bardzo zróżnicowany. Zwolennicy reformy twierdzą, że taki rozdrobniony system zniechęca globalnie mobilne talenty, które mogłyby na stałe osiedlić się – wraz ze swoimi firmami – w szwajcarskiej gospodarce.



Większość komisji podkreśliła, że obywatelstwo to kwestia suwerenności regionalnej zakotwiczona w konstytucji federalnej. Krytycy inicjatywy uważają też, że pięcioletni okres oczekiwania jest zbyt krótki, by wykazać trwałą integrację i znajomość życia obywatelskiego w Szwajcarii. Obawiają się, że gwałtowna zmiana mogłaby wywołać lawinę wniosków, która przeciążyłaby urzędy migracyjne i wywołała polityczne napięcia w kraju, gdzie kwestia imigracji pozostaje tematem wrażliwym.

Dla pracodawców i menedżerów ds. mobilności międzynarodowej wynik głosowania oznacza, że szybka ścieżka do obywatelstwa w najbliższej przyszłości jest mało prawdopodobna. Oznacza to, że wysoko wykwalifikowani cudzoziemcy będą musieli nadal polegać na odnawianiu zezwoleń na pobyt i pracę przez co najmniej dekadę, zanim zyskają swobodę podróżowania i dostęp do rynku pracy UE, jakie daje szwajcarski paszport. Działy HR powinny więc planować delegacje zagraniczne zgodnie z obowiązującymi terminami zezwoleń B i C oraz jasno komunikować pracownikom wyzwania związane z trwałym osiedleniem się.

Cały niższy dom parlamentu zajmie się debatą nad inicjatywą jeszcze tej wiosny. Jeśli nastawienie parlamentarzystów się nie zmieni, obserwatorzy spodziewają się, że propozycja trafi ostatecznie do ogólnokrajowego referendum – co może przesunąć jakiekolwiek reformy na rok 2027 lub później.