Duitse coalitie bereikt akkoord over EU-asielhervorming – ‘secundaire migratiecentra’ en snellere toegang tot werk afgesproken

Na weken van moeizame onderhandelingen heeft de Duitse grote coalitie van Christendemocraten (CDU/CSU) en Sociaaldemocraten (SPD) op 29 januari laat in de avond de nationale uitvoering van de EU-asielhervorming 2024 (GEAS) afgerond. Het compromis doorbreekt een politieke impasse die de implementatie na de deadline van 1 juli 2026 dreigde te vertragen en biedt bedrijven broodnodige duidelijkheid over de toekomstige regels voor het aannemen en verplaatsen van niet-EU-burgers die als asielzoekers aankomen.

Kern van de deal is de oprichting van maximaal acht zogenaamde Sekundärmigrationszentren (“secundaire migratiecentra”) nabij grote vervoersknooppunten. Migranten die asiel hadden moeten aanvragen in een ander EU-land, worden naar deze centra overgebracht en daar gehuisvest – met sterk gereduceerde sociale voorzieningen – totdat ze via het Dublin-systeem kunnen worden teruggestuurd. Waar bedrijfsverenigingen vreesden voor een lappendeken aan gemeentelijke regels, worden de centra door federale instanties beheerd, wat werkgevers een uniform kader biedt voor het bezoeken of werven van bewoners.



Een omstreden nieuw juridisch instrument, de Asylverfahrenshaft, maakt het mogelijk dat rechters aanvragers kortdurend in hechtenis nemen als er een risico is op onderduiken vóór uitzetting. Binnenlandse functionarissen benadrukken dat deze maatregel spaarzaam zal worden ingezet, maar mensenrechtenorganisaties waarschuwen dat ook gezinnen hierdoor getroffen kunnen worden. Voor mobiliteitsmanagers is de belangrijkste operationele verandering positief: asielzoekers mogen na drie maanden in Duitsland betaald werk accepteren in plaats van na zes maanden. Sectoren als logistiek, horeca en landbouw – die vaak gebruikmaken van asielzoekers onder het “3+2” gedoogverblijf – verwachten zo een grotere talentenpool in het cruciale zomer-aanname-seizoen.

De concessie op de arbeidsmarkt was de prijs die de CDU/CSU betaalde voor de SPD-steun aan strengere grens- en uitkeringsregels. Werkgevers juichen het compromis toe. “Snellere toegang tot werk verlaagt de kosten van sociale voorzieningen en versnelt integratie,” aldus Tina Weber, hoofd global mobility bij de Federatie van Duitse Industrieën (BDI). Ze drong er bij de overheid op aan om binnen 60 dagen gedetailleerde uitvoeringsverordeningen te publiceren, zodat HR-teams van bedrijven hun richtlijnen voor uitzendingen tijdig kunnen aanpassen voor de start in juli.

In de praktijk betekent de overeenkomst dat bedrijven die binnenlandse statuswijzigingen sponsoren voor personeel wiens asielaanvragen zijn afgewezen, nu rekening moeten houden met de geografische beperkingen van de nieuwe centra. Verhuisaanbieders verwachten hogere kosten voor transport en oriëntatie, terwijl belastingadviseurs wijzen op mogelijke gevolgen voor de gemeentelijke belastingheffing bij verblijf in een federaal centrum. Toch biedt de coalitieovereenkomst eindelijk een duidelijk stappenplan voor het Duitse mobiliteitsecosysteem voor de volgende fase van arbeidsmarktintegratie van asielzoekers.