Niemiecka koalicja osiąga porozumienie w sprawie reformy azylowej UE – ustalono „ośrodki migracji wtórnej” i szybszy dostęp do pracy

Po tygodniach napiętych negocjacji, wielka koalicja Niemiec, składająca się z Chrześcijańskich Demokratów (CDU/CSU) oraz Socjaldemokratów (SPD), sfinalizowała krajowe wdrożenie reformy azylowej UE na 2024 rok (GEAS) pod koniec 29 stycznia. Kompromis przełamał polityczny impas, który groził opóźnieniem implementacji poza termin 1 lipca 2026 roku, i zapewnia firmom niezbędną jasność co do przyszłych zasad zatrudniania i relokacji cudzoziemców spoza UE, którzy przybywają jako osoby ubiegające się o azyl.

Kluczowym elementem porozumienia jest utworzenie do ośmiu tzw. Sekundärmigrationszentren („centrów migracji wtórnej”) w pobliżu głównych węzłów komunikacyjnych. Migranci, którzy powinni byli ubiegać się o azyl w innym kraju UE, zostaną przeniesieni do tych placówek i tam zakwaterowani – z wyraźnie ograniczonymi świadczeniami socjalnymi – aż do momentu ich deportacji w ramach systemu dublińskiego. Choć organizacje biznesowe obawiały się mozaiki lokalnych regulacji, centra będą zarządzane przez władze federalne, co zapewni jednolite ramy dla pracodawców chcących odwiedzać lub rekrutować ich mieszkańców.



Kontrowersyjnym nowym instrumentem prawnym jest Asylverfahrenshaft, który pozwoli sędziom na krótkoterminowe zatrzymanie wnioskodawców, jeśli istnieje ryzyko ucieczki przed deportacją. Przedstawiciele ministerstwa spraw wewnętrznych zapewniają, że środek ten będzie stosowany oszczędnie, jednak organizacje praw człowieka ostrzegają, że mogą ucierpieć na tym całe rodziny. Dla menedżerów ds. mobilności najważniejszą zmianą operacyjną jest pozytywna wiadomość: osoby ubiegające się o azyl będą mogły podjąć płatną pracę po trzech miesiącach pobytu w Niemczech, zamiast po sześciu. Branże takie jak logistyka, hotelarstwo i rolnictwo – które rutynowo korzystają z pracowników na podstawie schematu „3+2” dla osób z pobytem tolerowanym – spodziewają się poszerzenia puli talentów w kluczowym sezonie letnich zatrudnień.

Ustępstwo na rynku pracy było ceną, jaką CDU/CSU zapłaciło za poparcie SPD dla zaostrzenia przepisów dotyczących granic i świadczeń socjalnych. Pracodawcy przyjęli ten kompromis z zadowoleniem. „Szybszy dostęp do pracy zmniejsza koszty świadczeń socjalnych i przyspiesza integrację” – powiedziała Tina Weber, szefowa ds. globalnej mobilności w Federacji Przemysłu Niemieckiego (BDI). Wezwała rząd do opublikowania szczegółowych rozporządzeń wykonawczych w ciągu 60 dni, aby zespoły HR mogły zaktualizować podręczniki dotyczące delegowania pracowników przed lipcowym terminem wejścia w życie.

W praktyce porozumienie oznacza, że firmy sponsorujące zmiany statusu pobytowego dla pracowników, których wnioski azylowe zostały odrzucone, muszą teraz uwzględnić geograficzne ograniczenia nowych centrów. Dostawcy usług relokacyjnych spodziewają się wyższych kosztów transportu i orientacji, a doradcy podatkowi zwracają uwagę, że zamieszkanie w centrum federalnym może mieć wpływ na opodatkowanie lokalne. Mimo to, umowa koalicyjna wreszcie daje niemieckiemu ekosystemowi mobilności jasny plan działania na kolejną falę integracji pracowników związanych z azylem.