EU-Parlement steunt oprichting van ‘terugkeerhubs’ buiten de EU om uitzettingen van migranten te versnellen

Bij een felbevochten stemming in Brussel op 26 maart heeft het Europees Parlement een verordening goedgekeurd die het voor EU-lidstaten, waaronder België, aanzienlijk makkelijker maakt om afgewezen asielzoekers over te brengen naar detentie- en verwerkingscentra in derde landen. Met 389 stemmen voor, 206 tegen en 32 onthoudingen, schept deze maatregel een juridisch kader voor zogenaamde Europese Terugkeerverordeningen (EROs) en ‘terugkeerhubs’ die door één of meerdere lidstaten buiten het EU-territorium kunnen worden opgezet. Zodra een ERO in het Schengeninformatiesysteem wordt ingevoerd, kan elke andere Schengenstaat de beslissing onmiddellijk uitvoeren, waarmee een handhavingskloof wordt gedicht die Belgische immigratieambtenaren al jaren frustreert.

Hoewel het akkoord EU-breed geldt, is het onderhandeld en gestemd in Brussel en zal het worden uitgevoerd door de Belgische Dienst Vreemdelingenzaken, die jaarlijks al zo’n 25.000 terugkeergevallen behandelt. Belgische werkgevers die afhankelijk zijn van niet-EU-talent moeten zich voorbereiden op strengere uitreiscontroles: werknemers die te lang blijven, worden sneller uitgezet en bedrijven die vertrekkend personeel niet uitschrijven, kunnen rekenen op versnelde nalevingscontroles.



Op beleidsvlak moet de Belgische regering in lopende zaken nu de maximale screeningstermijnen (12 weken voor beroepsprocedures) in de nationale wetgeving opnemen voordat het akkoord in juni 2026 van kracht wordt. Het bedrijfsleven volgt het concept van de ‘terugkeerhubs’ nauwlettend. Rechtse partijen in het federale parlement, onder leiding van N-VA en Vlaams Belang, dringen er al op aan dat de volgende coalitie zich aansluit bij de vroege pilot-hubs die Duitsland, Oostenrijk, Denemarken, Griekenland en Nederland onderhandelen. Mensenrechtenorganisaties veroordelen de stemming echter als een “historische achteruitgang” die het risico met zich meebrengt dat verantwoordelijkheden worden uitbesteed en vluchtelingenbescherming wordt uitgehold.

In de praktijk verandert er niet van de ene op de andere dag iets op Brussels Airport of de haven van Antwerpen, maar bedrijven die personeel binnen het Schengengebied verplaatsen, moeten binnenkort controleren of een werknemer een openstaande ERO heeft die plotselinge grensweigering kan veroorzaken. Mobiliteitsmanagers doen er goed aan om opdrachtbrieven, vertrekverklaringen en uitschrijvingsprocedures voor sociale zekerheid te herzien om een correcte beëindiging van het verblijf te garanderen. Bedrijven met uitgebreide onderaannemersketens – in de bouw, logistiek en horeca – moeten rekening houden met extra due-diligencevragen van Belgische arbeidsinspecteurs zodra de gemeenschappelijke terugkeerdatabase operationeel is.

Vooruitkijkend hebben tegenstanders van de wet aangekondigd individuele overplaatsingen aan te vechten bij de Raad van State en het Europees Hof van Justitie. Die rechtszaken kunnen de eerste uitzettingen vanuit de nieuwe hubs vertragen, maar de meeste analisten verwachten dat het systeem in 2027 operationeel zal zijn. Bedrijven doen er daarom verstandig aan uit te gaan van strengere handhaving en extra tijd in te calculeren voor dossiers rond gezinshereniging en langverblijfsvisa die mogelijk intensiever worden gecontroleerd.