Spanje opent drie maanden durende periode om 500.000 ongedocumenteerde migranten te legaliseren

Spanje is officieel gestart met het meest ambitieuze massale regularisatieprogramma in Europa van de afgelopen bijna twintig jaar. Van 8 april tot 30 juni 2026 kunnen ongedocumenteerde buitenlanders die kunnen aantonen dat ze vóór 31 december 2025 op Spaanse bodem waren, minimaal vijf aaneengesloten maanden in het land hebben gewoond en een schoon strafblad hebben, een verblijfs- en werkvergunning voor één jaar aanvragen. Deze maatregel, goedgekeurd bij koninklijk besluit in januari en gepubliceerd in het Boletín Oficial del Estado op 6 april, zal naar verwachting ongeveer een half miljoen mensen ten goede komen – voornamelijk Latijns-Amerikaanse staatsburgers die zonder visum het land binnenkwamen maar hun verblijf hebben overschreden.

De regering-Sánchez presenteert deze stap als zowel een morele plicht als een economische noodzaak. Ongedocumenteerde arbeid vormt al de ruggengraat van grote delen van de Spaanse horeca, bouw en landbouw, maar werknemers zonder papieren hebben geen sociale zekerheidsdekking en de staat ontvangt geen belasting over hun loon. Een studie van denktank Funcas uit 2025 schat dat het opnemen van onregelmatige werknemers in de officiële loonadministratie jaarlijks 2 miljard euro extra in de staatskas kan brengen, terwijl het bedrijven helpt om te voorzien in een chronisch tekort van 700.000 gekwalificeerde en halfgekwalificeerde banen.



Bedrijfsfederaties en de Katholieke Kerk hebben het koninklijk besluit publiekelijk gesteund, met het argument dat een legale status de lonen zal verhogen, de veiligheid op de werkvloer zal verbeteren en de demografische druk zal verlichten in een land waar één op de drie nieuwe sociale zekerheidsbijdragers al in het buitenland is geboren. Critici aan de rechterkant, onder leiding van de conservatieve Partido Popular en extreemrechtse Vox, veroordelen het plan als een “aantrekkingsfactor” die verdere immigratie zal stimuleren en de openbare diensten zal belasten. De regering stelt daartegenover dat de regeling alleen geldt voor mensen die al in Spanje wonen en dat biometrische grenscontroles, waaronder het EU Entry/Exit System dat op 10 april van start gaat, toekomstige overtredingen zullen ontmoedigen.

Voor werkgevers is het praktische voordeel direct merkbaar: zodra een werknemer een aanvraag indient, moet het vreemdelingenbureau een voorlopig certificaat afgeven waarmee een tijdelijk arbeidscontract kan worden afgesloten. Immigratieadvocaten waarschuwen bedrijven echter om extra tijd in te plannen voor afspraken, aangezien het Spaanse online ‘cita previa’-systeem berucht is om zijn wachtrijen; in 2005 zorgde een kleinere amnestie voor rijen die zich door hele stadsblokken uitstrekten. De autoriteiten geven aan dat ze het personeel bij de vreemdelingenkantoren hebben verdubbeld en 80% van de werkprocessen hebben gedigitaliseerd om herhaling te voorkomen.

Multinationals met HR-teams in Spanje doen er goed aan hun personeelsbestand snel te controleren. Medewerkers die momenteel een studenten-, gezinsherenigings- of humanitair visum hebben, maar door verlopen documenten onregelmatig zijn geworden, kunnen nu mogelijk snel weer legaal worden. Bedrijven die mensen in dienst hebben die niet regulariseren, riskeren boetes tot 10.000 euro per werknemer, maar het Ministerie van Inclusie heeft een korte ‘goede trouw’-gratieperiode tot 1 september 2026 in het vooruitzicht gesteld.