
Zwitserland stuit op problemen bij hervatting van terugkeer van asielzoekers naar Italië onder de EU-Dublinverordening, slechts enkele weken nadat Bern aankondigde het beleid te hervatten. Minister van Justitie Beat Jans vertelde vrijdag aan journalisten dat, ondanks diplomatieke garanties, “Italië sinds de herstart van de terugkeer eind augustus nog geen enkele persoon heeft teruggenomen.” De Staatssecretaris voor Migratie (SEM) bevestigde dat dagelijkse overdrachtsplaatsen onbenut blijven en noemde de situatie “onbevredigend.”
Volgens het Dublin-systeem is het land waar een asielzoeker voor het eerst Schengen binnenkomt verantwoordelijk voor de afhandeling van de aanvraag. Toen Italië in december 2022 eenzijdig de terugname opschortte, stapelden duizenden zaken zich op in Zwitserland en andere noordelijke landen. Bern had gehoopt dat Rome’s nieuwe betrokkenheid bij het EU-pact over migratie en asiel—dat in juni 2026 werd aangenomen—de deur zou openen, maar praktische samenwerking blijft uit.
Zwitserse autoriteiten staan nu voor een beleidsdilemma. Het vasthouden aan mensen van wie de aanvragen elders behandeld zouden moeten worden, legt druk op federale opvangcentra en kantonnale budgetten; de SEM schat dat elke geblokkeerde overdracht ongeveer 40.000 CHF per jaar kost aan huisvesting, onderwijs en sociale voorzieningen. Tegelijkertijd kan het afdwingen van terugnames de relatie met een belangrijke buur schaden, juist nu Zwitserland onder binnenlandse druk staat om het asielbeleid te verscherpen en het Schengenlidmaatschap te beschermen.
Mobiliteitsmanagers bij multinationals volgen de situatie nauwlettend. Een langdurige verstoring van de Dublin-samenwerking leidt vaak tot ad-hoc grenscontroles en langere wachtrijen bij belangrijke overgangen zoals Chiasso en Brig, wat het woon-werkverkeer en vrachtverkeer tussen Zwitserland en Italië verstoort. Multinationals zijn geadviseerd mogelijke vertragingen mee te nemen in hun supply-chain planning en internationaal mobiel personeel te waarschuwen voor een toename van steekproefsgewijze controles in de herfst.
Op korte termijn zegt Bern dat de dialoog met Rome “stap voor stap” zal doorgaan, maar analisten wijzen erop dat effectieve terugkeer mogelijk afhangt van het aanstaande tussentijdse EU-rapport over het migratiepact, dat in oktober verschijnt. Mocht de impasse aanhouden, dan zou Zwitserland kunnen streven naar compensatiebetalingen van Brussel—een optie die al ter sprake kwam in parlementaire commissievergaderingen—terwijl het land probeert een balans te vinden tussen humanitaire verplichtingen, binnenlandse politiek en de praktische realiteit van Schengensamenwerking.
Volgens het Dublin-systeem is het land waar een asielzoeker voor het eerst Schengen binnenkomt verantwoordelijk voor de afhandeling van de aanvraag. Toen Italië in december 2022 eenzijdig de terugname opschortte, stapelden duizenden zaken zich op in Zwitserland en andere noordelijke landen. Bern had gehoopt dat Rome’s nieuwe betrokkenheid bij het EU-pact over migratie en asiel—dat in juni 2026 werd aangenomen—de deur zou openen, maar praktische samenwerking blijft uit.
Zwitserse autoriteiten staan nu voor een beleidsdilemma. Het vasthouden aan mensen van wie de aanvragen elders behandeld zouden moeten worden, legt druk op federale opvangcentra en kantonnale budgetten; de SEM schat dat elke geblokkeerde overdracht ongeveer 40.000 CHF per jaar kost aan huisvesting, onderwijs en sociale voorzieningen. Tegelijkertijd kan het afdwingen van terugnames de relatie met een belangrijke buur schaden, juist nu Zwitserland onder binnenlandse druk staat om het asielbeleid te verscherpen en het Schengenlidmaatschap te beschermen.
Mobiliteitsmanagers bij multinationals volgen de situatie nauwlettend. Een langdurige verstoring van de Dublin-samenwerking leidt vaak tot ad-hoc grenscontroles en langere wachtrijen bij belangrijke overgangen zoals Chiasso en Brig, wat het woon-werkverkeer en vrachtverkeer tussen Zwitserland en Italië verstoort. Multinationals zijn geadviseerd mogelijke vertragingen mee te nemen in hun supply-chain planning en internationaal mobiel personeel te waarschuwen voor een toename van steekproefsgewijze controles in de herfst.
Op korte termijn zegt Bern dat de dialoog met Rome “stap voor stap” zal doorgaan, maar analisten wijzen erop dat effectieve terugkeer mogelijk afhangt van het aanstaande tussentijdse EU-rapport over het migratiepact, dat in oktober verschijnt. Mocht de impasse aanhouden, dan zou Zwitserland kunnen streven naar compensatiebetalingen van Brussel—een optie die al ter sprake kwam in parlementaire commissievergaderingen—terwijl het land probeert een balans te vinden tussen humanitaire verplichtingen, binnenlandse politiek en de praktische realiteit van Schengensamenwerking.
Bron: SWI swissinfo.ch