Einde van Haitiaanse TPS veroorzaakt golf van migratie van zuid naar noord over de grens tussen de VS en Canada

Toen het Hooggerechtshof deze zomer de intrekking van de tijdelijke beschermde status (TPS) voor Haïti door de Trump-regering bevestigde, verloren meer dan 300.000 Haïtiaanse staatsburgers die legaal in de Verenigde Staten wonen en werken hun werkvergunning van de ene op de andere dag. In de afgelopen maand zijn de arrestaties door Immigration and Customs Enforcement (ICE) sterk toegenomen en zijn de uitzettingsvluchten naar Cap-Haïtien hervat. Geconfronteerd met het dubbele gevaar van baanverlies en uitzetting, kiest een groeiend aantal Haïtianen voor een derde optie: stilletjes naar Canada vertrekken. Vanuit Quebec rapporteert The Atlantic over een opkomende menselijke route van Haïtiaanse gezinnen die in gecharterde busjes opstappen in North Carolina, Ohio of New York en 900 mijl rijden naar afgelegen boswegen die officiële grensovergangen vermijden. Hoewel Canada eerder dit jaar zijn asielregels heeft aangescherpt en migranten die binnen 14 dagen na binnenkomst worden betrapt snel kan terugsturen, biedt een maas in de wet degenen die twee weken onopgemerkt blijven de mogelijkheid om bescherming aan te vragen en uiteindelijk een werkvergunning te verkrijgen. Voor Amerikaanse werkgevers – vooral in sectoren als horeca en ouderenzorg die afhankelijk zijn van Haïtiaanse TPS-houders – verergert deze exodus het tekort aan arbeidskrachten. Belangenorganisaties waarschuwen dat de strenge handhaving door ICE ervoor zorgt dat anders belastingbetalende werknemers de formele economie verlaten of het land helemaal uitgaan. Canadese autoriteiten melden ondertussen een toename van niet-ontvankelijke asielaanvragen bij landgrenzen en bereiden zich voor op hogere opvangkosten in Montreal en Toronto. Vanuit het oogpunt van internationale personeelsmobiliteit moeten multinationals met grensoverschrijdende personeelsbehoeften rekening houden met strengere controles op bussen en treinen in beide richtingen en hun getroffen medewerkers adviseren over juridische opties, waaronder mogelijk door de werkgever gesponsorde niet-immigrantenstatus of, in beperkte gevallen, humanitaire voorlopige toelating. Bedrijven die personeel uitzenden naar fabrieken of filialen in Canada, moeten ook in de gaten houden of Ottawa extra toelatingsvoorwaarden invoert als de toestroom toeneemt. Deze situatie benadrukt hoe snel een verandering in de juridische status in de Verenigde Staten door kan werken in de bredere Noord-Amerikaanse arbeidsmarkt – en hoe humanitair beleid, grensbeveiliging en personeelsplanning steeds meer met elkaar verweven raken.