Francuscy posłowie ponownie otwierają debatę na temat prawa do głosowania w wyborach samorządowych dla cudzoziemców spoza UE

Wczesnym rankiem 12 lutego Zgromadzenie Narodowe Francji rozpoczęło drugie czytanie projektu ustawy konstytucyjnej, który umożliwiłby cudzoziemcom spoza UE, mieszkającym we Francji co najmniej pięć lat, udział w wyborach samorządowych oraz kandydowanie w nich. Tekst, pierwotnie zgłoszony przez partię Zielonych, ma na celu ożywienie obietnicy przyjętej po raz pierwszy w Zgromadzeniu w 2000 roku, lecz nigdy nie wprowadzonej w życie. Zwolennicy podkreślają, że ponad 2 miliony długoterminowych mieszkańców już płaci lokalne podatki, korzysta z usług publicznych i posyła dzieci do francuskich szkół, a mimo to nie mają demokratycznego wpływu na zarządzanie swoimi miejscowościami.

Jeśli projekt zostanie przyjęty bez zmian, zmieni artykuł 72-3 Konstytucji, tak aby „cudzoziemcy zamieszkujący we Francji mogli uczestniczyć w wyborach rad miejskich na warunkach określonych przez prawo”. Do zatwierdzenia potrzebna będzie jednak większość trzech piątych w wspólnym posiedzeniu obu izb lub ogólnokrajowe referendum, co sprawia, że droga do uchwalenia jest długa i politycznie skomplikowana. Rządząca partia Renaissance pozostawiła swoim posłom wolność głosowania; sprzeciw spodziewany jest ze strony konserwatywnych Les Républicains oraz skrajnie prawicowego Rassemblement National, które określają ten projekt jako „czynnik przyciągający” imigrantów.



Z perspektywy globalnej mobilności propozycja ma duże znaczenie. We Francji mieszka około 3,8 miliona obywateli spoza UE, w tym dziesiątki tysięcy pracowników korporacyjnych i zagranicznych specjalistów posiadających paszport talentu, niebieską kartę UE czy pozwolenia ICT. Przyznanie prawa głosu w wyborach samorządowych pogłębiłoby ich integrację obywatelską i mogłoby uczynić Francję bardziej atrakcyjnym miejscem dla wykwalifikowanych migrantów rywalizujących o pracę w europejskich centrach. Pracodawcy zatrudniający międzynarodowy personel mogą mieć łatwiej zatrzymać talenty, jeśli ich rodziny poczują silniejszą więź z lokalną społecznością.

Menedżerowie ds. podróży służbowych i relokacji powinni jednak uważnie śledzić kalendarz legislacyjny. W przypadku postępu projektu, prefektury będą musiały dostosować systemy rejestracji wyborców — co może wymagać potwierdzenia nieprzerwanego zamieszkania oraz powiązania z rejestrami imigracyjnymi ANEF. Firmy organizujące projekty społeczne na poziomie samorządowym mogą również chcieć poinformować pracowników objętych zmianami, jak się zarejestrować.

W dłuższej perspektywie przyjęcie ustawy może zainicjować podobne dyskusje w innych krajach UE, na wzór kilku państw nordyckich, które już przyznają prawo głosu w wyborach lokalnych obywatelom państw trzecich. Na razie jednak francuska debata podkreśla, jak ważne pozostają kwestie imigracji i integracji przed wyborami samorządowymi w 2026 roku.