Finland zmienia ustawę o cudzoziemcach, wprowadzając prewencyjne zakazy wjazdu na obszar Schengen oraz przyspieszone deportacje

Fińska ustawa o cudzoziemcach przeszła najobszerniejszą reformę od dwóch dekad, gdy 12 czerwca 2026 roku weszły w życie nowelizacje przyjęte przez parlament. Kluczowym elementem pakietu jest nowa możliwość dla policji, która pozwala na nałożenie prewencyjnego zakazu wjazdu na obywateli państw trzecich, którzy jeszcze nie przebywają w Finlandii. Do tej pory zakazy wjazdu mogły być wydawane dopiero po naruszeniu warunków zezwolenia na pobyt lub po popełnieniu przestępstwa na terytorium Finlandii; od teraz władze mogą działać na podstawie informacji wywiadowczych od innych służb bezpieczeństwa i zakazać wjazdu na całe obszar Schengen, zanim dana osoba postawi na nim stopę. Zmiana ta ma na celu zamknięcie luk bezpieczeństwa, które – według urzędników – były wykorzystywane przez zorganizowane sieci przemytnicze. Reforma przyspiesza także procedury deportacyjne. Odwołanie od decyzji o deportacji nie wstrzymuje już automatycznie jej wykonania; usunięcie z kraju może nastąpić 30 dni po doręczeniu decyzji, chyba że sąd administracyjny wyraźnie zawiesi tę procedurę. Jednocześnie prawo do pracy osoby deportowanej wygasa w dniu, w którym decyzja o deportacji staje się wykonalna. To zawęża czas, jaki mają pracodawcy korzystający z pracowników spoza UE na uregulowanie ich statusu lub znalezienie zastępstwa. Organizacje broniące praw człowieka apelowały do ustawodawców o zachowanie dłuższego okresu odwoławczego, argumentując, że pośpieszne deportacje zwiększają ryzyko nielegalnego odesłania (refoulement). Ministerstwo Spraw Wewnętrznych odpowiada, że średni czas rozpatrzenia odwołania wynosi już 8–10 miesięcy, a nowy model pozwala służbom granicznym na jednoczesne planowanie podróży wraz z toczącym się postępowaniem sądowym, co zwiększa wiarygodność systemu powrotów. Menedżerowie ds. mobilności korporacyjnej powinni przygotować się na bardziej rygorystyczne kontrole zgodności na etapie wydawania wiz oraz uwzględnić możliwość nałożenia zakazu wjazdu na obszar Schengen w swoich ocenach ryzyka przy zatrudnianiu osób z krajów o podwyższonym ryzyku. Międzynarodowe firmy z pracownikami przenoszonymi wewnątrz UE powinny monitorować, czy inne państwa członkowskie nie wprowadzą podobnego modelu prewencyjnych zakazów, co może mieć wpływ na regionalne planowanie zasobów kadrowych. W praktyce zezwolenia na pobyt tracą ważność natychmiast po decyzji fińskiej służby imigracyjnej (Migri) o deportacji lub cofnięciu zezwolenia, co oznacza, że dostęp do usług publicznych, bankowości czy mieszkalnictwa może zostać nagle wstrzymany. Pracodawcy powinni opracować plany awaryjne i zapewnić odchodzącym pracownikom jasne informacje na temat ich nowego statusu prawnego.