Spór prawny ożywia debatę na temat umowy o bezpiecznym kraju trzecim między Kanadą a USA

Deportacja honduraskiej rodziny na mocy Umowy o Bezpiecznym Kraju Trzecim (STCA) stała się głównym tematem nowego wyzwania prawnego złożonego przez Amnesty International Kanada oraz Kanadyjską Radę ds. Uchodźców. W niedzielę (21 czerwca) opublikowano raport śledczy, który opisuje, jak rodzina – zidentyfikowana jako Carlos, Antonia i ich syn Alejandro – została zawrócona na przejściu granicznym w Fort Erie w 2021 roku, mimo dowodów na groźby ze strony gangów w ich kraju. Obecnie pozostają w ukryciu w Hondurasie. STCA, obowiązująca od 2004 roku, nakłada na osoby ubiegające się o azyl obowiązek zgłoszenia się o ochronę uchodźczą w pierwszym „bezpiecznym” kraju, do którego wjadą (Kanada lub Stany Zjednoczone). Sąd Najwyższy Kanady podtrzymał tę umowę w 2023 roku, zaznaczając jednak, że muszą istnieć wyjątki o charakterze humanitarnym. Obrońcy praw twierdzą, że te wyjątki są w praktyce „głównie teoretyczne”, a funkcjonariusze CBSA mają niewielkie pole do wstrzymania deportacji. CBSA poinformowała dziennikarzy, że może interweniować jedynie w „wyjątkowych przypadkach” popartych jednoznacznymi dowodami zagrożenia. Z perspektywy polityki migracyjnej sprawa ta pokazuje, jak zmiany na lądowej granicy kanadyjsko-amerykańskiej mogą wpływać na strategie relokacji firm – zwłaszcza tych, które przenoszą pracowników w ramach transferów wewnątrzfirmowych korzystając z kategorii pozwoleń na pracę CUSMA (NAFTA). Członkowie rodzin pracowników, którzy planują ubiegać się o azyl, muszą teraz brać pod uwagę, że przybycie do oficjalnego punktu granicznego może skutkować automatycznym odesłaniem do USA. Nowy wniosek sądowy domaga się przeglądu wytycznych CBSA dotyczących wdrażania umowy i może zmusić Ottawa do zmiany szkoleń funkcjonariuszy lub rozszerzenia wyjątków humanitarnych. W przypadku powodzenia eksperci przewidują wzrost liczby wniosków o azyl na oficjalnych przejściach oraz możliwe opóźnienia w obsłudze innych podróżnych. Do czasu rozstrzygnięcia sprawy globalni pracodawcy powinni traktować granicę kanadyjsko-amerykańską jako strefę o złożonych wymogach: zapewnić pracownikom komplet dokumentów, poinformować ich o konsekwencjach STCA oraz współpracować z prawnikami imigracyjnymi, gdy członkowie rodzin mogą potrzebować ochrony.