Włochy rozszerzają państwową opiekę zdrowotną na obywateli mieszkających poza UE

27 czerwca 2026 roku w Gazzetta Ufficiale opublikowano ustawę nr 111/2026, wprowadzającą zmianę do artykułu 19 historycznej ustawy o Narodowym Systemie Zdrowia z 1978 roku. Nowe przepisy przyznają wszystkim obywatelom Włoch zarejestrowanym w AIRE (Rejestrze Włochów Mieszkających za Granicą) i mieszkającym w krajach spoza UE i EFTA prawo do nagłej i kontynuowanej opieki medycznej podczas tymczasowego pobytu we Włoszech. Do tej pory emigranci musieli wykupywać prywatne ubezpieczenie lub pokrywać koszty leczenia z własnej kieszeni, chyba że mieszkali w kraju mającym dwustronne porozumienie zdrowotne z Rzymem.

To rozwiązanie ma zarówno wymiar symboliczny, jak i praktyczny. Około 6 milionów Włochów mieszka za granicą – wielu z nich na długoterminowych delegacjach służbowych – i stanowią rosnącą grupę mobilnych profesjonalistów, których rodziny często podróżują do kraju w celach biznesowych, edukacyjnych i turystycznych. Brak automatycznego dostępu do opieki zdrowotnej był częstym problemem zgłaszanym przez menedżerów ds. relokacji, ponieważ nieprzewidziane wydatki medyczne podczas krótkiej wizyty w kraju mogły zaburzyć przewidywalność kosztów pakietu delegacyjnego.

Z punktu widzenia polityki ustawa likwiduje krępującą lukę w porównaniu z innymi krajami UE, które już gwarantują opiekę swoim emigrantom. Dostosowuje też krajowe przepisy do nowego Paktu UE w sprawie Migracji i Azylu, który podkreśla przenośność praw socjalnych zarówno wewnątrz, jak i poza Unią.



Ministerstwo Zdrowia ma teraz 30 dni na wydanie okólnika wykonawczego, który określi, jak lokalne organy zdrowotne będą weryfikować status AIRE i rozliczać koszty z budżetem centralnym. Dla międzynarodowych pracodawców zmiana jest natychmiastowa: każdy włoski pracownik delegowany do kraju spoza UE odzyskuje dostęp do Narodowego Systemu Zdrowia podczas służbowych podróży do Włoch, co zmniejsza potrzebę wykupywania podwójnego ubezpieczenia.

Zespoły ds. mobilności powinny jednak przypominać pracownikom, że świadczenie obowiązuje wyłącznie na terytorium Włoch; w kraju goszczącym nadal wymagane jest pełne prywatne ubezpieczenie. Działy HR powinny także zaktualizować umowy delegacyjne, uwzględniając potencjalne oszczędności, oraz doradzać członkom rodzin, by podczas podróży posiadali dokument potwierdzający rejestrację w AIRE.

W perspektywie ustawodawcy rozważają, czy uczynić świadczenie wzajemnym, rozszerzając je na zagranicznych rezydentów długoterminowych, którzy przez co najmniej pięć lat odprowadzali składki do włoskiego systemu, a następnie przeprowadzają się za granicę. Debata na ten temat ma się pojawić podczas budżetu na 2027 rok, ale na razie reforma z 2026 roku to wyraźne zwycięstwo dla globalnie mobilnych obywateli Włoch.