Hiệp ước Di cư và Tị nạn của EU chính thức có hiệu lực, đặt ra các nghĩa vụ mới về thủ tục biên giới cho Italy

Từ hôm nay, ngày 12 tháng 6 năm 2026, Hiệp ước Di cư và Tị nạn lâu nay gây tranh cãi của Liên minh châu Âu chính thức có hiệu lực tại tất cả 27 quốc gia thành viên. Đối với Italy, sự thay đổi này không chỉ là một quy định trừu tượng từ Brussels. Rome giờ đây phải thực thi một loạt các mốc thời gian bắt buộc, quy tắc kiểm tra và cơ chế đoàn kết sẽ thay đổi cách cảnh sát, các cơ quan hành chính và tòa án xử lý những người đến mà không có quyền nhập cảnh.

Điều gì thay đổi ngay lập tức? Hiệp ước áp dụng “thủ tục biên giới” bắt buộc cho một số nhóm người xin tị nạn (ví dụ như những người đến từ các quốc gia có tỷ lệ được công nhận dưới 20% hoặc sử dụng giấy tờ giả). Theo quy định mới, Italy sẽ phải xem xét tới 16.032 đơn xin mỗi năm ngay tại hoặc gần biên giới ngoài trời và hoàn tất từng trường hợp—bao gồm cả giai đoạn hành chính và tư pháp—trong vòng 12 tuần. Trong thời gian này, người xin tị nạn sẽ không được coi là đã nhập cảnh vào lãnh thổ quốc gia; thay vào đó, họ sẽ ở trong các khu vực quá cảnh hoặc các cơ sở được chỉ định khác.

Bộ Nội vụ Italy đã bắt đầu khảo sát các địa điểm tại các cửa ngõ chính như Lampedusa, Pozzallo, Gorizia và các sân bay Rome-Fiumicino, Milan-Malpensa. Hiệp ước cũng đồng bộ với hai nền tảng công nghệ thông tin toàn EU sẽ được triển khai trong mùa hè này: Hệ thống Nhập cảnh/Xuất cảnh (EES) và cơ sở dữ liệu sinh trắc học Eurodac có thể tương tác. Cả hai hệ thống này giúp lực lượng biên phòng có thể theo dõi thời gian lưu trú quá hạn và các lần xin tị nạn trước đó ở bất kỳ đâu trong khu vực Schengen theo thời gian thực.

Đối với các công ty sử dụng nhân viên quốc tế, điều này có nghĩa là việc lưu trú quá hạn visa ngắn hạn tại bất kỳ quốc gia Schengen nào cũng có thể ảnh hưởng đến việc xin giấy phép lao động tại Italy trong tương lai. Các bộ phận nhân sự nên cập nhật chính sách di chuyển toàn cầu và thông báo cho nhân viên về các kiểm tra sinh trắc học nghiêm ngặt hơn cũng như khả năng phải chờ đợi lâu tại các sân bay đông đúc.

Về mặt chính trị, chính phủ cho rằng Hiệp ước cuối cùng đã kết hợp được kiểm soát biên giới ngoài mạnh mẽ với công thức chia sẻ gánh nặng có thể đo lường giữa các đối tác EU. Tuy nhiên, các nhà phê bình chỉ ra rằng cơ chế đoàn kết—Italy có thể yêu cầu tái định cư hoặc đóng góp tài chính 20.000 euro cho mỗi người di cư từ các quốc gia thành viên khác—về cơ bản vẫn mang tính tự nguyện. Với số người đến trong mùa hè đã vượt qua tổng số của năm ngoái, các địa phương lo ngại các trung tâm tiếp nhận sẽ lại quá tải.

Lời khuyên thực tiễn cho doanh nghiệp: (1) dự phòng ít nhất 30 phút trong lịch trình cho nhân viên không thuộc EU khi nhập cảnh Schengen cho đến khi các ki-ốt EES mới ổn định; (2) đảm bảo hồ sơ xin phép làm việc cho lao động gửi đi và chuyển công tác nội bộ có đầy đủ giấy tờ an ninh chặt chẽ, vì hệ thống kiểm tra mới sẽ phát hiện cả những điểm không nhất quán nhỏ nhất; (3) theo dõi các nghị định hướng dẫn sắp tới—dự kiến trong vòng 60 ngày—để biết chi tiết về vị trí các cơ sở “thủ tục biên giới”, vì điều này sẽ ảnh hưởng đến nơi luật sư phải nộp đơn kháng cáo và nơi phiên dịch viên cần di chuyển.